فرهنگ شکوهی از برجستهترین پژوهشگران، شاعران و چهرههای ماندگار فرهنگ عامه ایران بود که عمر پربار خود را وقف حفظ و احیای زبان، آدابورسوم و میراث فرهنگی مردم سمنان کرد. او با نگارش آثار متعدد، سرودن اشعار به گویش سمنانی و انجام پژوهشهای گسترده در حوزه فرهنگ بومی، نقش مهمی در زنده نگه داشتن هویت تاریخی و فرهنگی این منطقه ایفا کرد. تلاشهای بیوقفه این استاد فرهیخته باعث شد نام او در میان مفاخر ادبی و فرهنگی ایران ماندگار شود. در این مقاله از سلام دنیا، با زندگینامه و بیوگرافی فرهنگ شکوهی، فعالیت های فرهنگی، آثار ارزشمند و جزئیات درگذشت استاد فرهنگ شکوهی آشنا میشویم.
زندگینامه استاد فرهنگ شکوهی شاعر و چهره ماندگار ادبیات سمنان
- نام: فرهنگ
- نام خانوادگی: شکوهی
- نام کامل: فرهنگ شکوهی
- تاریخ تولد: ۲ اردیبهشتماه ۱۳۱۷
- محل تولد: محله ناسار، سمنان
- زمینه فعالیت: فرهنگ عامه (فولکلور)، ادبیات بومی، شعر و هنر عاشورایی
- پیشه: پژوهشگر، نویسنده، شاعر و دبیر آموزش و پرورش
- علت فوت: کهولت سن
- تاریخ فوت: هشت مرداد ۱۴۰۵
بیوگرافی فرهنگ شکوهی و زندگی شخصی
فرهنگ شکوهی در دوم اردیبهشت سال ۱۳۱۷ در محله ناسار سمنان چشم به جهان گشود. او بارها از نقش پررنگ پدرش، عبدالحسین شکوهی، در شکلگیری علاقه و گرایش خود به هنر سخن گفته است. شکوهی انتخاب نام فرهنگ را نشانه ذوق و نگاه ویژه پدرش میدانست. مادر او نیز آشنایی عمیقی با روایتهای عامیانه، قصهها و فرهنگ فولکلور سمنان داشت و همین موضوع باعث شد بخش مهمی از واژگان، اصطلاحات، آیینها و سنتهای بومی این منطقه را از او فرا بگیرد. شکوهی تحصیلات ابتدایی خود را در دبستان سعدی سمنان به پایان رساند و در سال ۱۳۳۸ موفق شد دیپلم ادبی خود را از دبیرستان پهلوی این شهر دریافت کند. او پس از پایان دوره دبیرستان، فعالیت حرفهای خود را در مقام آموزگار در شهرستان گرمسار آغاز کرد و همزمان، تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته زبان و ادبیات عرب تا مقطع کارشناسی ارشد ادامه داد. این مسیر علمی و آموزشی تا سال ۱۳۴۳ ادامه یافت. فعالیت جدی فرهنگ شکوهی در حوزه فرهنگ عامه سمنان از سال ۱۳۶۲ و با انتشار نوار کاستی با عنوان «فالگوش» آغاز شد. این اثر شامل دو منظومه با نامهای «تَ یِ مِ» و «بِویِرد» بود که با استقبال علاقهمندان به فرهنگ بومی روبهرو شد. سالها بعد، در سال ۱۳۸۸، متن منظومه «تَ یِ مِ» نیز در قالب کتابی با همین عنوان منتشر شد.
حتما بخوانید: بیوگرافی اکبر عبدی و همسرش نینا
همسر و فرزندان فرهنگ شکوهی
در گزارشها و اخبار رسمی منتشرشده پیرامون درگذشت و زندگینامه استاد فرهنگ شکوهی، اطلاعاتی درباره نام، مشخصات یا وضعیت تاهل، همسر و فرزند ایشان ذکر نشده است.
شروع فعالیت هنری فرهنگ شکوهی
او با درک خطر فراموشی زبان باستانی و رسوم بومی سمنان، به صورت میدانی و کتابخانهای دست به تحقیق زد. او در دهه ۱۳۶۰ با عزمی راسخ تدوین آثار مرجع فرهنگ عامه را آغاز کرد که حاصل این مجاهدتهای خاموش، خلق منابعی است که امروز راهگشای پژوهشگران ارشد کشوری است.
دستاوردها:
- همکاری با جابر عناصری(شاهنامهپژوه، ایرانشناس، تعزیهشناس ایرانی و دکترای فلسفه)، همکاری با ابوالقاسم انجوی شیرازی(پژوهشگر ادبی) در رادیو، برنامه فرهنگ مردم.
- همکاری با روزنامه سیر و سفر بر فرهنگ مردم به صاحب امتیازی سید احمد وکیلیان(نویسنده و پژوهشگر فرهنگ مردم ایران).
- همکاری با روزنامه جمهوری، هفتهنامه کویر و فصلنامه فرهنگ قومس از انتشارات فرهنگ و ارشاد اسلامی استان سمنان.

آثار:
- ۱۳۸۸- چاپ کتاب «نورو» (اشعاری به گویش سمنانی)، انتشارات آبرخ.
- ۱۳۸۸- چاپ کتاب «تَ یِ مِ»، انتشارات آبرخ.
- ۱۳۹۱- چاپ کتاب «حرف و مشاغل قدیم مردم سمنان و کشور»، انتشارات حبلهرود.
- ۱۳۹۱- چاپ کتاب «بازیها و سرگرمیهای مردم سمنان»، انتشارات حبلهرود.
- ۱۳۹۱- چاپ کتاب «نصاب واژگان سمنانی»، سروده محمد باقر نیری و فرهنگ شکوهی، انتشارات حبلهرود.
- ۱۳۹۲- چاپ کتاب «ملهم»، (مرهم، منظومهای به گویش سمنانی درباره طب سنتی سمنان به همراه سیدی با صدای شاعر)، انتشارات آبرخ.
- ۱۳۹۲- چاپ کتاب «هزار و یک منزل»، (شامل هزار و یک نکته ادبی، تاریخی، طنز، فکاهی، پند و اندرز، گفتار بزرگان و…)، انتشارات حبلهرود.
- ۱۳۹۲- چاپ کتاب «سمنان بر تارک روزگاران»، (معرفی کلیه آثار تاریخی شهر سمنان)، انتشارات حبلهرود.
- ۱۳۹۴- چاپ کتاب «کُشِن مَسین و کَسین»، (شرح ۸۳ نفر از معاریف و بزرگان سمنانی)، انتشارات آبرخ.
- چاپ کتاب «بات و نواتی»، (مجموعه ۵ جلدی اشعار سمنانی به همراه لوح فشرده).
- چاپ کتاب «یاد ایام»، (مجموعه اشعار فارسی از خاطرات و مناسبتها.).
- مجموعه صوتی مشاعره برای نخستین بار به گویش سمنانی.
سن فرهنگ شکوهی
استاد فرهنگ شکوهی در سن ۸۸ سالگی درگذشت. او متولد سال ۱۳۱۷ بود و در تاریخ هشت مرداد ۱۴۰۵ چشم از جهان فروبست.
محل زندگی فرهنگ شکوهی
محل زندگی و بخش عمده فعالیتهای علمی، آموزشی و پژوهشی وی نیز در شهر سمنان بود.
حتما بخوانید: بیوگرافی فرزاد جمشیدی مجری
علت فوت فرهنگ شکوهی
استاد فرهنگ شکوهی پس از یک عمر خدمت صادقانه به فرهنگ و ادب این مرز و بوم، در تاریخ هشت مرداد ۱۴۰۵ به دلیل کهولت سن در زادگاه خود، شهر سمنان، دار فانی را وداع گفت. فقدان این اندیشمند فرزانه موجی از اندوه را در میان اهالی فرهنگ و مفاخر کشور ایجاد کرد؛ به طوری که شخص وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و مقامات ارشد استانی در پیامهای جداگانهای درگذشت ایشان را تسلیت گفتند.
مراسم فرهنگ شکوهی
در پی درگذشت این چهره ماندگار و با پیگیری نماینده ولیفقیه، استاندار و فرماندار سمنان، روز شنبه ۱۰ مرداد ۱۴۰۵ در این شهرستان عزای عمومی اعلام شد. پیکر پاک استاد فرهنگ شکوهی با حضور گسترده و پرشور مردم فرهیخته سمنان، شاگردان، مسئولان فرهنگی و جامعه مفاخر کشور تشییع و در خاک این دیار آرام گرفت.
عکس های فرهنگ شکوهی

سخن آخر
استاد فرهنگ شکوهی را میتوان یکی از تأثیرگذارترین شخصیتهای فرهنگی سمنان دانست؛ فردی که با عشق و تعهد، سالهای طولانی از زندگی خود را به ثبت و حفظ زبان، ادبیات و سنتهای بومی این سرزمین اختصاص داد. آثار ارزشمند او همچنان منبعی مهم برای پژوهشگران، نویسندگان و علاقهمندان به فرهنگ عامه به شمار میآید و یاد و نامش به عنوان یکی از پاسداران میراث فرهنگی ایران در حافظه تاریخ باقی خواهد ماند. میراث ماندگار این شاعر و پژوهشگر برجسته، چراغ راهی برای نسلهای آینده خواهد بود.
مطالب مرتبط:
بیوگرافی شیرین یزدان بخش بازیگر سینما
دیدگاه ها