ترکیب رنگ یکی از مهارتهای پایه و مهم در نقاشی است و به شما کمک میکند بهجای محدود شدن به رنگهای آماده، طیفهای مختلفی را بسازید و به رنگ دلخواه خود برسید. آشنایی با چرخه رنگ، رنگهای اصلی و نحوه ترکیب آنها میتواند مسیر یادگیری نقاشی را برای افراد مبتدی بسیار سادهتر کند. در این مقاله از سلام دنیا، با اصول ترکیب رنگ نقاشی و روش ساخت رنگ های مختلف از جمله رنگهای ثانویه، سوم و خنثی آشنا میشوید.
نحوه ترکیب رنگهای پایه
- قرمز + زرد = نارنجی
- زرد + آبی = سبز
- قرمز + آبی = بنفش
اصول ترکیب رنگ
مرحله 1: چرخه رنگ
پیش از اینکه نحوه ترکیب رنگها را بررسی کنیم، بهتر است ابتدا بدانیم چرا رنگها به شیوه خاصی با یکدیگر ترکیب میشوند. برای شروع باید با چرخه رنگ آشنا شوید. چرخه رنگ نموداری دایرهای است که نحوه ارتباط و تعامل رنگها با یکدیگر را نشان میدهد. با استفاده از چرخه رنگ میتوانید تشخیص دهید کدام رنگها را باید با یکدیگر ترکیب کنید. برای این کار ابتدا باید با بخشهای مختلف چرخه رنگ آشنا شوید.
حتما بخوانید: چگونه رنگ هلویی بسازیم؟
- رنگهای اصلی: شامل قرمز، زرد و آبی هستند. این رنگها تنها رنگهایی هستند که نمیتوان آنها را از ترکیب رنگهای دیگر به دست آورد.
- رنگهای ثانویه: شامل سبز، نارنجی و بنفش هستند و از ترکیب رنگهای اصلی ایجاد میشوند.
- رنگهای سوم: شامل زرد-نارنجی، قرمز-نارنجی، قرمز-بنفش، آبی-بنفش، آبی-سبز و زرد-سبز هستند. این رنگها از ترکیب یک رنگ اصلی با یک رنگ ثانویه به وجود میآیند.
- رنگهای مکمل: دو رنگی هستند که دقیقاً در مقابل یکدیگر روی چرخه رنگ قرار دارند و در کنار هم یکدیگر را کامل میکنند؛ مانند قرمز و سبز.
- رنگهای مشابه: به هر سه رنگی گفته میشود که در کنار یکدیگر روی چرخه رنگ قرار گرفتهاند؛ برای مثال زرد-سبز، زرد و زرد-نارنجی.
مرحله 2: رنگهای گرم و سرد
در چرخه رنگ، رنگها از نظر دما یا تونالیته به دو گروه گرم و سرد تقسیم میشوند. رنگهای گرم مانند زرد، قرمز و نارنجی یادآور آتش هستند و معمولاً روشنتر به نظر میرسند. در مقابل، رنگهای سرد مانند آبی، سبز و بنفش بیشتر در طبیعت دیده میشوند و معمولاً حالتی ملایمتر و کمدرخششتر دارند. هنگام ترکیب رنگها، گرم یا سرد بودن آنها میتواند بر نتیجه نهایی تأثیر بگذارد.
- برای مثال، ترکیب یک قرمز گرم با یک زرد گرم، نارنجی روشن و گرمی ایجاد میکند. در مقابل، ترکیب یک قرمز سرد با یک زرد سرد، نارنجی سرد و ملایمتری به وجود میآورد.
- همچنین میتوان رنگهای گرم و سرد را با یکدیگر ترکیب کرد تا تونالیتههای خاصتری به دست آید. هنگام ترکیب یک رنگ گرم و یک رنگ سرد، تهرنگهای هر دو رنگ با یکدیگر ترکیب میشوند. برای نمونه، ترکیب قرمز گرم با آبی سرد میتواند رنگی شبیه زرشکی سرد ایجاد کند.
مرحله 3: روشن و تیره کردن رنگها
رنگ سفید و مشکی میتوانند فام، اشباع و سایه یک رنگ را تغییر دهند. منظور از فام و سایه، میزان روشن یا تیره بودن ظاهر یک رنگ است و اشباع نیز به شدت و خلوص رنگ مربوط میشود. با افزودن مقدار کمی رنگ سفید یا مشکی میتوانید تغییرات مختلفی در رنگهای پایه ایجاد کنید.
- به همین شکل، میتوانید با افزودن مقدار کمی زرد، رنگها را روشنتر کنید یا برای تیرهتر کردن آنها مقدار کمی آبی به ترکیب اضافه کنید.
- اینکه سفید و مشکی را باید در دسته رنگهای اصلی قرار داد یا نه، موضوعی مورد بحث است. بااینحال، برای ساخت رنگ در نقاشی بهتر است بدانید که میتوان طیفهای مختلفی از رنگ مشکی را با استفاده از رنگهای موجود ایجاد کرد، اما هیچ ترکیب رنگی نمیتواند رنگ سفید را تولید کند.
چگونه رنگهای ثانویه بسازیم؟
مرحله 1: ترکیب زرد و آبی برای ساخت سبز
مقدار مساوی از رنگ زرد و آبی بردارید. آنها را با استفاده از قلممو یا کاردک نقاشی با یکدیگر مخلوط کنید تا رنگ سبز ایجاد شود. اگر مقدار یکی از دو رنگ بیشتر باشد، رنگ سبز به سمت همان رنگ غالب، یعنی آبی یا زرد، متمایل خواهد شد. همانطور که هنرمند کلی مدفورد توضیح میدهد، «همهچیز به نسبت ترکیب بستگی دارد.»
حتما بخوانید: طرز تهیه و ساخت رژ لب با چغندر برای صورتی و خوشرنگ شدن لبها
- رنگهای آبی و زرد هر دو دارای طیفهای گرم و سرد هستند. زرد سرد ظاهری متمایل به سبز دارد، در حالی که زرد گرم بیشتر به سمت نارنجی متمایل است.
- برای به دست آوردن سبز روشنتر، از زرد سرد و آبی سرد استفاده کنید که هر دو تهرنگ سبز داشته باشند.
- اگر رنگ سبز شما کدر و گلآلود شده است، ممکن است از زرد گرم و متمایل به نارنجی یا آبی گرم و متمایل به بنفش استفاده کرده باشید.
مرحله 2: ترکیب زرد و قرمز برای ساخت نارنجی
مقدار مساوی از رنگ زرد و قرمز بردارید. آنها را با استفاده از قلممو یا کاردک نقاشی با یکدیگر ترکیب کنید تا رنگ نارنجی به دست آید. اگر مقدار یکی از دو رنگ بیشتر باشد، نارنجی به سمت رنگی که مقدار بیشتری از آن در ترکیب وجود دارد، یعنی زرد یا قرمز، متمایل خواهد شد.
- مانند آبی و زرد، رنگ قرمز نیز دارای طیفهای گرم و سرد است. قرمز گرم ظاهری متمایل به نارنجی دارد، در حالی که قرمز سرد بیشتر به سمت بنفش متمایل میشود.
- برای به دست آوردن نارنجی روشنتر، از زرد گرم و متمایل به نارنجی و قرمز گرم و متمایل به نارنجی استفاده کنید.
مرحله 3: ترکیب آبی و قرمز برای ساخت بنفش
مقدار مساوی از رنگ آبی و قرمز را با یکدیگر ترکیب کنید تا به رنگ دلخواه برسید. اگر مقدار یکی از رنگها بیشتر باشد، رنگ بنفش نهایی تهرنگ بیشتری از همان رنگ غالب خواهد داشت.
- مانند سایر رنگها، آبی نیز دارای طیفهای گرم و سرد است. آبی گرم بیشتر به سمت بنفش متمایل میشود، در حالی که آبی سرد ظاهری متمایل به سبز دارد.
- برای به دست آوردن بنفش روشن، قرمز سرد با تهرنگ بنفش را با آبی گرم دارای تهرنگ بنفش ترکیب کنید.
- اگر رنگ بنفش شما کدر شده است، ممکن است از قرمز گرم و متمایل به نارنجی یا آبی سرد و متمایل به سبز استفاده کرده باشید.
چگونه رنگهای سوم بسازیم؟
مرحله 1: ترکیب یک رنگ اصلی و یک رنگ ثانویه
هر یک از رنگهای سوم با روش مشابهی ساخته میشوند؛ یعنی با ترکیب یک رنگ اصلی و یک رنگ ثانویه. رنگهایی را که میخواهید با یکدیگر ترکیب کنید، انتخاب کنید و اگر رنگ ثانویه موردنظر را ندارید، ابتدا آن را بسازید. سپس نسبت رنگها را تغییر دهید و آنها را با یکدیگر مخلوط کنید.
ترکیب مقدار مساوی از هر دو رنگ، سایهای متعادلتر ایجاد میکند، در حالی که استفاده از مقدار بیشتر یکی از رنگها باعث میشود آن رنگ غالب شود.
شش رنگ سوم که میتوانید بسازید عبارتاند از:
- زرد-سبز
- آبی-سبز
- آبی-بنفش
- قرمز-بنفش
- قرمز-نارنجی
- زرد-نارنجی
حتما بخوانید: آموزش ساخت دستگاه وکیوم فرمینگ
توجه داشته باشید که در نامگذاری رنگهای سوم، معمولاً نام رنگ اصلی پیش از رنگ ثانویه قرار میگیرد.
چگونه رنگهای خنثی بسازیم؟
مرحله 1: ترکیب رنگ سوم با یک رنگ اصلی برای ساخت قهوهای
برای ساخت قهوهای، رنگ سوم را با رنگ اصلیای ترکیب کنید که در ترکیب اولیه رنگ سوم وجود نداشته است. در مورد طیفهای قهوهای، نسبت هر یک از رنگها بر نوع قهوهای حاصل تأثیر میگذارد.
- افزودن مقدار بیشتری از یک رنگ گرمتر، مانند قرمز، باعث ایجاد قهوهای گرمتر میشود. برای مثال، میتوان از قرمز و آبی تیره برای ساخت یک بنفش ملایم و کدر استفاده کرد و سپس مقدار کمی زرد گرم به آن افزود.
- استفاده از مقدار بیشتری از رنگهای سردتر، مانند آبی و سبز، قهوهای بسیار تیرهای ایجاد میکند که از نظر ظاهری به مشکی نزدیک است.
مرحله 2: ترکیب رنگهای مکمل برای ساخت مشکی
رنگهای مکمل رنگهایی هستند که در چرخه رنگ در مقابل یکدیگر قرار دارند؛ مانند قرمز و سبز یا آبی و نارنجی. ترکیب این رنگها، مخلوطی مشکی ایجاد میکند که به یکی از رنگهای موجود در ترکیب متمایل است. به این نوع مشکی، مشکی کروماتیک گفته میشود.
- ترکیب آبی تیره و قهوهای نیز میتواند مشکی عمیقی ایجاد کند که بسته به نسبت رنگها، به سمت طیف گرم یا سرد متمایل میشود.
- توجه داشته باشید که خرید رنگ مشکی خالص بهصورت تیوپی، فرصتهای شما برای ترکیب و ایجاد طیفهای مختلف با همان رنگ مشکی را محدود میکند.
مرحله 3: ترکیب یک رنگ اصلی، مشابه و مکمل برای ساخت خاکستری
رنگ مشابه، رنگی است که در چرخه رنگ در کنار یک رنگ خاص قرار دارد. برای مثال، رنگهای مشابه سبز، زرد و آبی هستند.
حتما بخوانید: ساخت سینی چوبی دست ساز مستطیل
- افزودن یک رنگ مشابه به ترکیبی از یک رنگ و رنگ مکمل آن، شدت رنگ را خنثی میکند و رنگی خاکستریتر به وجود میآورد.
- روش دیگر برای ساخت یک خاکستری سادهتر، ترکیب هر سه رنگ اصلی یعنی قرمز، زرد و آبی است. سپس میتوانید دمای رنگ را متناسب با نتیجهای که میخواهید تغییر دهید.
- برای روشنتر کردن این ترکیب، مقداری رنگ سفید به آن اضافه کنید تا به میزان روشنایی دلخواه برای خاکستری برسید.
- رنگهای تیره راحتتر در رنگهای روشن حل میشوند تا برعکس. بنابراین، برای شروع مقدار کمی از مخلوط خاکستری را به رنگ سفید اضافه کنید و در صورت نیاز مقدار بیشتری از آن را بیفزایید.
توصیههایی برای هنرمندان مبتدی
مرحله 1: بعد از هر بار استفاده، قلمموهای خود را بشویید
اگر برای ترکیب رنگ از قلممو استفاده میکنید، حتماً بین ترکیب رنگها آنها را تمیز کنید. نباید رنگ باقیمانده از ترکیب قبلی با دو رنگی که در حال ترکیب آنها هستید مخلوط شود. برای رنگهای اکریلیک از آب و صابون و برای رنگهای روغنی از حلال مینرال بدون بو یا تربانتین استفاده کنید.
مرحله 2: از چرخه رنگ بهعنوان راهنما استفاده کنید
هنرمند رنه پلیوی توصیه میکند زمانی که تازه ترکیب رنگها را شروع کردهاید، از چرخه رنگ کمک بگیرید. او پیشنهاد میکند اجازه دهید خلاقیت و کنجکاوی شما آزادانه عمل کند. به چرخه رنگ نگاه کنید، رنگی را که میخواهید بسازید پیدا کنید و سپس با استفاده از دانشی که درباره رنگهای اصلی و ثانویه دارید، آن را ایجاد کنید.
مرحله 3: رنگهای ترکیبشده را در ظروف دربسته نگهداری کنید
اگر میخواهید رنگهای ترکیبشده خود را برای استفاده در آینده نگه دارید، آنها را در یک ظرف دربسته، مانند شیشه یا ظرف آشپزخانه قابل استفاده مجدد، قرار دهید. همچنین میتوانید روی پالت خود را با سلفون بپوشانید و آن را در یخچال قرار دهید؛ برای رنگهای روغنی میتوانید پالت را در فریزر بگذارید. روش دیگر این است که یک حوله مرطوب روی رنگها قرار دهید.
مرحله 4: به کیفیت رنگ خود توجه داشته باشید
حتما بخوانید: چگونه بتن بسازیم
رنگها از نظر کیفیت به دو گروه مخصوص هنرجویان و حرفهای تقسیم میشوند. رنگهای مخصوص هنرجویان ارزانتر هستند، اما ماندگاری یا شدت رنگ رنگهای حرفهای را ندارند. با پیشرفت در نقاشی، بهتر است به ارتقای کیفیت رنگهای خود فکر کنید؛ زیرا رنگهای باکیفیتتر میتوانند کیفیت نقاشی شما را افزایش دهند و به شما امکان دهند رنگهایی پررنگتر و اشباعشدهتر ایجاد کنید.
- پلیوی در واقع توصیه میکند که هنرجویان کار خود را با بهترین ابزار و مواد ممکن آغاز کنند. به گفته او، اگر واقعاً میخواهید نقاشی را یاد بگیرید، باید بهترین لوازمی را که میتوانید تهیه کنید. به این ترتیب، از همان ابتدا روشهای درست را یاد میگیرید.
مرحله 5: اگر در ترکیب یک رنگ دچار مشکل شدید، درباره آن جستوجو کنید
از استفاده از اینترنت و سایر منابعی که در اختیار دارید نترسید. اگر نمیدانید یک رنگ خاص را چگونه باید ترکیب کنید، کمی درباره آن جستوجو کنید. درخواست کمک هیچ اشکالی ندارد، بهخصوص زمانی که تازه یادگیری نقاشی را شروع کردهاید.
مرحله 6: تمرین، تمرین و باز هم تمرین کنید
شاید این جمله کلیشهای به نظر برسد، اما تمرین واقعاً باعث پیشرفت میشود. اگر چند رنگ را با یکدیگر ترکیب کردید و رنگ حاصل با چیزی که در ذهن داشتید مطابقت نداشت، ناامید نشوید. دوباره تلاش کنید. هرچه بیشتر ترکیب رنگ را تمرین کنید، انتخاب رنگهای مناسب و ترکیب آنها برای رسیدن به نتیجه دلخواه آسانتر خواهد شد.
سخن آخر
شناخت چرخه رنگ و اصول ترکیب رنگها، یکی از مهمترین مهارتها برای هر هنرمند است. با آشنایی با رنگهای اصلی، ثانویه، سوم و خنثی و توجه به نسبت و دمای رنگها، میتوانید طیفهای متنوعی ایجاد کنید. در کنار شناخت این اصول، تمیز نگهداشتن ابزارها، استفاده از رنگهای باکیفیت و تمرین مداوم به شما کمک میکند مهارت بیشتری در ترکیب رنگ به دست آورید و با اطمینان بیشتری رنگ دلخواهتان را بسازید.
دیدگاه ها