تیز بودن چاقوها نقش مهمی در کارایی و ایمنی آشپزی دارد و چاقوهای کند میتوانند هم باعث کاهش سرعت کار و هم افزایش خطر بریدگی شوند. استفاده از سنگ تیزکن، روشی ساده و مؤثر برای بازگرداندن تیزی تیغه هاست. این سنگها که از مواد طبیعی یا مصنوعی ساخته میشوند، میتوانند به صورت خشک، با آب یا روغن استفاده شوند. تنها کافی است تیغه های کند را با حرکات یکنواخت روی سنگ بکشید تا دوباره تیز شوند. در این مقاله از سلام دنیا به روش تیز کردن چاقو با سنگ پرداختهایم.
نحوه تیز کردن چاقو با سنگ تیزکن
روش اول: انتخاب سنگ تیزکن
1. تیغه / چاقوهای خود را بررسی کنید
چاقوهایی که میخواهید تیز کنید را آماده کنید. میزان کندی تیغه ها را بسنجید تا بدانید چه دانهبندی (grit) از سنگ تیزکن لازم دارید. برای آزمایش تیغه، یک گوجه یا میوهای را برش دهید و میزان مقاومت هنگام برش را حس کنید. هرچه مقاومت بیشتر باشد، تیغه کندتر است.
حتما بخوانید: راهنمای تیز کردن و نگهداری چاقوهای چند منظوره
- همچنین به میزان استفاده خود از چاقوها فکر کنید. اگر روزانه از آنها استفاده میکنید، احتمالاً کندتر از چاقوهایی هستند که گاهی استفاده میشوند.
2. سبک سنگ را انتخاب کنید
باید بین سنگ طبیعی یا مصنوعی انتخاب کنید که بتوان آن را به صورت مرطوب (خیس شده در آب)، با روغن یا خشک استفاده کرد.
- همچنین سنگهای الماس وجود دارند که در واقع الماسهای بسیار کوچک روی سطح فلزی قرار گرفتهاند.
- سنگهایی که در آب خیس میشوند نرمتر هستند و بنابراین میتوان چاقوها را سریعتر تیز کرد، اما این سنگها سریعتر ساییده میشوند.
- سنگهای روغنی کمهزینهتر هستند و از مواد سخت ساخته شدهاند.
- استفاده و تمیز کردن این سنگها کمی شلوغتر است، اما عمر طولانی دارند.
- سنگهای الماس گرانترین هستند، اما بیشترین طول عمر را دارند.
3. انتخاب دانهبندی سنگ
سنگهای تیزکن در دانهبندیهای مختلف موجود هستند. برای مثال، میتوانید بین سنگهای نرم، متوسط و زبر انتخاب کنید.
- اگر چاقوهای شما کند هستند، ابتدا از سنگ زبر و سپس از سنگ نرم استفاده کنید.
- اگر چاقوها اخیراً تیز شدهاند یا خیلی کند نیستند، بهتر است از سنگ متوسط استفاده کنید.
- سطح دانهبندی معمولاً بین 325 (برای سنگ زبر) تا 1200 (برای سنگ خیلی نرم) متغیر است.
- برخی سنگها دوطرفه هستند و میتوان دانهبندی متفاوتی روی هر طرف آنها یافت.
روش دوم: آمادهسازی برای تیز کردن
1. دستورالعملهای سنگ را دنبال کنید
حتما بخوانید: چگونه قیچی باغبانی کند را تیز کنیم
با توجه به تنوع بالای سنگهای تیزکن، مهم است که دفترچه راهنمای همراه سنگ را بخوانید. این دستورالعملها مشخص میکنند که آیا سنگ باید در آب خیس شود یا هنگام تیز کردن نیاز به روانکننده (روغن) دارد.
- سنگهای الماس معمولاً میتوانند خشک یا با آب استفاده شوند.
2. تمرین نگه داشتن چاقو با زاویه 20 درجه
اکثر تیغه های صاف باید با زاویه 20 درجه تیز شوند. برای پیدا کردن زاویه:
- چاقو را مستقیماً جلوی خود نگه دارید تا کاملاً عمودی باشد (90 درجه).
- چاقو را نیمه به سمت میز خم کنید تا زاویه 45 درجه ایجاد شود.
- دوباره چاقو را نیمه خم کنید تا حدود 2.5 سانتیمتر بالاتر از میز قرار گیرد. این زاویه حدود 20 درجه است.
- اگر تیغه بزرگ یا ضخیم باشد، ممکن است نیاز به زاویه بیشتری داشته باشید.
- اگر از سنگ بسیار زبر استفاده میکنید، ممکن است بخواهید زاویه کمی کمتر انتخاب کنید تا مقدار زیادی از تیغه از بین نرود.
3. خیس کردن واتر استون به مدت 45 دقیقه
اگر از واتراستون استفاده میکنید، آن را در یک سینی قرار دهید و به طور کامل روی سنگ آب بریزید. اجازه دهید حداقل 45 دقیقه قبل از شروع تیز کردن، سنگ خیس بخورد.
- اگر سنگ بیش از حد خشک باشد، ممکن است تیغه چاقو را خراش دهد یا صدمه بزند.
- از قرار دادن سنگ روغنی در آب خودداری کنید، زیرا ممکن است آسیب ببیند.
4. قرار دادن سنگ روی پارچه مرطوب
یک پارچه شسته و مرطوب بردارید، روی آن آب بریزید و خوب فشار دهید تا آب اضافی خارج شود. پارچه مرطوب را روی سطح کار خود پهن کنید و سنگ را روی آن قرار دهید. پارچه باعث میشود سنگ هنگام تیز کردن چاقوها ثابت بماند. میتوانید هر نوع سنگی را روی پارچه قرار دهید، چه سنگ آبخور، روغنی یا الماس.
- اگر از سنگی استفاده میکنید که دوطرفه با دانهبندی متفاوت است، طرف زبر را رو به بالا قرار دهید. بدین ترتیب میتوانید ابتدا تیغه های خود را سریع تیز کنید و سپس سنگ را برگردانده و لبه را صیقل دهید.
- بهتر است از پارچه قدیمی استفاده کنید، زیرا دانههای سنگ را نمیتوان به راحتی از آن شست.
5. روغنکاری سنگ روغنی
حتما بخوانید: چگونه وسایل زنگ زده را تمیز کنیم
اگر از سنگی استفاده میکنید که نیاز به روغن دارد، میتوانید آن را با اسپری روغن یا مقداری روغن روی سنگ پوشش دهید. با انگشتان خود روغن را روی سنگ پخش کنید تا سنگ کاملاً روغنی شود.
- میتوانید از روغن مخصوص تیز کردن یا honing oil استفاده کنید. این روغنها معمولاً از روغن معدنی یا مواد غیرپتروشیمیایی ساخته شدهاند و دارای افزودنیهایی هستند که از تیغه چاقو محافظت میکنند.
- از روغنهای خوراکی مثل روغن نباتی یا کانولا برای روغنکاری سنگ استفاده نکنید.
روش سوم: تیز کردن چاقو
1. نگه داشتن چاقو روی سنگ
یک دست خود را برای نگه داشتن چاقو طوری استفاده کنید که تیغه با زاویه 20 درجه روی سنگ قرار گیرد و لبه تیغه از شما دور باشد. نوک انگشتان دست دیگر را روی بخش صاف تیغه نزدیک لبه تیز قرار دهید.
- انگشتان شما روی تیغه فشار و جهت حرکت تیغه را هنگام تیز کردن کنترل میکنند.
2. حرکت دادن یک سمت تیغه روی سنگ
تیغه را به آرامی روی سنگ بکشید و به شکل قوس حرکت دهید. تمام لبه تیغه از پاشنه تا نوک باید روی سنگ کشیده شود تا به صورت یکنواخت تیز شود. این حرکت را برای یک سمت تیغه ادامه دهید تا تیز شود.
- به یاد داشته باشید که اگر سنگ شروع به خشک شدن کرد، دوباره آن را مرطوب یا روغنی کنید.
3. برگرداندن چاقو و تیز کردن سمت دیگر
حتما بخوانید: تمیز و براق کردن کاشی و سرامیک کف و دیوار
چاقو را برگردانید و تیغه را از پاشنه تا نوک روی سنگ حرکت دهید تا زمانی که با لمس تیغه با نوک انگشت احساس تیزی کنید.
- هنگام لمس لبه تیغه با پوست خود بسیار مراقب باشید.
4. صیقل دادن با سنگ نرمتر
اگر چاقوی شما خیلی کند بود و ابتدا از سنگ زبر برای تیز کردن استفاده کردهاید، حالا میتوانید از سنگ با دانهبندی نرم برای صیقل دادن لبه استفاده کنید. تیغه را از پاشنه تا نوک روی سنگ نرم حرکت دهید و سپس سمت دیگر تیغه را نیز تیز کنید.
- همیشه تیغه را به طور یکنواخت تیز کنید تا تعادل آن حفظ شود. به عنوان مثال، اگر برای سمت اول تیغه 6 حرکت انجام دادید، سمت دیگر تیغه را نیز با همان تعداد حرکت تیز کنید.
5. تست تیزی چاقو
وقتی فکر میکنید چاقوی خود را کاملاً تیز کردهاید، آن را بشویید و خشک کنید. یک تکه کاغذ بردارید و سعی کنید با چاقو از بالا به پایین آن را برش دهید.
- اگر چاقو به اندازه کافی تیز باشد، به راحتی کاغذ را خواهد برید.
- اگر کاغذ به سختی بریده شد، لازم است کمی بیشتر تیغه را تیز کنید.
6. تمیز کردن چاقو و سنگ
حتما بخوانید: از بین بردن لکه وایتکس از روی لباس مشکلی
به محض پایان تیز کردن، تیغه ها را شسته و خشک کنید. همچنین باید سنگ را مطابق دستورالعمل سازنده تمیز کنید:
- برای مثال، اگر سنگ روغنی دارید، ممکن است نیاز باشد گاهی با یک برس سفت آن را تمیز کرده و در روغن بخیسانید.
- اگر از سنگ آبخور استفاده میکنید، با شستن هرگونه رسوب و نگهداری آن در یک پارچه خشک تا استفاده بعدی کافی است.
نکته: برای جلوگیری از کند شدن سریع چاقوها، آنها را در جاچاقویی، روی نوار مغناطیسی یا با کاور محافظ تیغه نگهداری کنید.
هشدارها
هنگام کار با چاقو همیشه احتیاط کنید. حتی چاقوهای کند نیز میتوانند اگر اشتباه استفاده شوند، باعث آسیب شوند.
سخن آخر
تیز کردن چاقو با سنگ تیزکن مهارتی کاربردی و ساده است که میتواند طول عمر و کارایی تیغه ها را به شکل چشمگیری افزایش دهد. با رعایت نکات مربوط به انتخاب سنگ، دانهبندی مناسب، زاویه صحیح و حرکات یکنواخت، چاقوهای شما دوباره مثل روز اول تیز خواهند شد. همچنین تمیز نگه داشتن چاقو و سنگ و ذخیرهسازی مناسب تیغه ها باعث میشود نیاز به تیز کردن مکرر کمتر شود. رعایت احتیاط هنگام کار با چاقو نیز همواره کلید ایمنی است.
مطالب مرتبط:
از بین بردن خط و خش روی سطوح مختلف
تمیز و براق کردن طلا سفید، زرد و سوخته
دیدگاه ها