بررسی کامل داروی متفورمین یا گلوکوفاژ (پایین آورنده قند خون)

بررسی کامل داروی متفورمین یا گلوکوفاژ (پایین آورنده قند خون) در درمان افراد مبتلا به دیابت نوع 2 که اضافه وزن هم دارند، تحت شرایطی، ممکن است متفورمین به عنوان داروی تجویزی انتخاب شود. در ادامه به بررسی عوارض جانبی احتمالی و تداخلات دارویی متفورمین پرداخته شده است.

توجه: مطالب ذکر شده جنبه اطلاع رسانی دارد و به معنی تشخیص یا تجویز نمی باشد.


متفورمین از داروهای خوراکی پایین آورنده قند خون محسوب می شود و بیشتر برای درمان دیابت نوع 2 کاربرد دارد. با اینکه متفورمین یا گلوکوفاژ بعضی اوقات همزمان با داروهای دیگر پایین آورنده قند خون، مثل انسولین برای درمان دیابت به کار می رود، از متفورمین برای درمان کمکی دیابت نوع 1 نیز استفاده می شود.

در بعضی از موارد از متفورمین برای درمان چاقی و برای درمان کیست های مختلف تخمدان در خانم ها استفاده می شود. مصرف خودسرانه متفورمین در برخی بیماران، باعث تولید اسیدوز لاکتیک شده و بیمار را به کام مرگ می فرستد.

مشخصات دارو شناسی متفورمین:

نام تجاری: متفورتکس

نام ژنریک: متفورمین (به انگلیسی: METFORMIN) (روی ورق های قرص این نام حک می شود)

رده درمانی: داروهای ضد دیابت

اشکال دارویی: قرص

متفورمین گلوکوفاژ - متفورمین هگزال - متوور و بروت از انواع خارجی این دارو هستند و همچنین انواع بسیار متنوعی در داخل تولید می شود.

موارد مصرف متفورمین:

موارد مصرف متفورمین

در درمان افراد مبتلا به دیابت نوع 2 که چاق هم هستند، اگر بیمار دچار مشکلات زیر نباشد، ممکن است متفورمین به عنوان داروی تجویزی انتخاب شود.

1. داشتن بیماریهای شدید قلبی

2. مشکلات تنفسی خیلی شدید

3. مسن بودن فرد (سن خیلی بالا)

اگر قند خون بیمار خیلی بالا باشد متفورمین را همزمان با انسولین و یا داروهای دیگر پایین آورنده قند خون مانند گلی بن کلامید هم تجویز می کنند.

به دلیل آنکه متفورمین عوارض جانبی کمی دارد و در افراد غیر دیابتی قند خون را خیلی پایین نمی آورد و همچنین یکی از مکانیزم های اثر متفورمین افزایش حساسیت بافتها به انسولین و در نتیجه اثر بخشی خوب انسولین و کاهش تولید انسولین اضافی در بدن است، متفورمین در درمان کیست های تخمدان، نازایی و در درمان چاقی نیز کاربرد دارد.

مقدار مصرف متفورمین:

مقدار مصرف متفورمین

توجه داشته باشید که مقدار مصرف هر دارویی را پزشک تعیین می کند. اما مقدار مصرف معمول این دارو به شرح زیر می‌باشد:

بزرگسالان:

  • مصرف متفورمین یا گلوکوفاژ به تنهایی : در ابتدا 500 میلی گرم معادل یک قرص 2 بار در روز همراه با صبحانه و ناهار. سپس در صورت نیاز، پزشک در طول هفته دوز دارو را افزایش می‌دهد و به مقدار 500 یا 850 میلی گرم 2 یا 3 بار در روز همراه غذا می رساند.
  • مصرف متفورمین با سایر داروهای کاهنده قند خون: پزشک دوز هر دارو را اندازه‌گیری می‌کند. متفورمین همراه با انسولین: ابتدا 500 میلی گرم 1 بار در روز سپس پزشک در صورت نیاز دوز دارو را افزایش می‌دهد 

کودکان:

  • کودکان بالای 10 سال: 500 میلی گرم 2 بار در روز همراه با صبحانه و عصرانه و در صورت نیاز پزشک دوز دارو را افزایش می‌دهد.
  • کودکان زیر 10 سال: مقدار داروی مصرفی توسط پزشک تعیین می‌شود.

در ابتدای استفاده از متفورمین ممکن است کمی معده درد و عوارض گوارشی ایجاد شود. برای جلوگیری از عوارض جانبی متفورمین، بهتر است آن را بعد از غذا میل بفرمایید. مصرف سبزیجات فراوان و کاهش مصرف برنج، نان و روغن و همچنین انجام ورزش به طور مرتب و خواب کافی، اثر گذاری متفورمین را چندین برابر خواهد کرد.

عوارض جانبی متفورمین: (این مشکلات ممکن است در بعضی افراد دیده شود)

عوارض جانبی متفورمین

  • عوارض جانبی رایج : اگر اثرات خفیف مثل اسهال، گاز معده، حالت تهوع، دل درد و سوزش سردل در مدت کوتاهی از بین نرود و شدت آن زیاد شود باید به پزشک مراجعه شود.
  • عوارض جانبی خطرناک : 1. هیپوگلیسمی (قند خون پائین)  2. تولید اسیدوز لاکتیک در بدن

در صورت داشتن علائم فوق سریعا به بیمارستان و یا اورژانس مراجعه کنید.

علائم هیپوگلیسمی (قند خون پائین): لرزش بدن، ضربان قلب بالا، سر درد، عصبی بودن، تعرق بیش از حد، خواب آلودگی و گیجی 

علائم تولید اسیدوز لاکتیک در بدن: ضعف عضلانی، ضربان قلب آهسته، ضعف، خواب آلودگی، خستگی، سرگیجه، تنگی نفس و درد شدید معده

تداخل دارویی متفورمین با سایر دارو ها

موارد ذکر شده از مهم ترین تداخلات دارویی متفورمین با سایر دارو ها است. برای کسب اطلاع کامل با پزشک خود مشورت کنید.

سولفونیل اوره ها: مصرف همزمان با سولفونیل اوره ها ممکن است موجب بروز هایپوگلیسمی در افراد شود. در صورت مصرف همزمان این داروها با هم باید غلظت خونی گلوکز به طور مرتب اندازه گیری شود.

انسولین: در صورت مصرف متفورمین با انسولین، برای جلوگیری از بروز هایپوگلیسمی و به دست آوردن نسبت مناسب مصرف آنها، در شروع درمان بیمار باید بستری شود.

سایمتیدین: در صورت مصرف همزمان با سایمتیدین، کلیرانس کلیوی متفورمین ممکن است کاهش یابد. مقدار مصرف متفورمین باید کاهش یابد.

دارو های ضد انعقاد خون: در صورت مصرف همزمان داروهای ضد انعقاد با متفورمین، ممکن است مقدار مصرف داروهای ضد انعقاد احتیاج به تنظیم داشته باشد.

نکته: برخی داروها ممکن است باعث افزایش قند خون شوند و افزایش دوز متفورمین را ضروری نمایند.

مصرف متفورمین (گلوکوفاژ) در حاملگی و شیر دهی:

انتقال متفورمین از طریق شیر مادر به بدن کاملا مشخص نیست، برای کسب اطلاع درست با پزشک خود مشورت کنید.

از
1
رای