مرگ ناگهانی قلبی، توقف ناگهانی و غیرمنتظره تمامی فعالیتهای قلب است. اما ایست قلبی ناگهانی به معنای از دست رفتن ناگهانی فعالیت قلب به دلیل ریتم غیرطبیعی قلب است. ما در این مقاله سلام دنیا علاوه بر تفاوت مرگ ناگهانی قلبی و ایست قلبی به علائم، عوامل و راه پیشگیری از مرگ ناگهانی قلبی در جوانان می پردازیم. با ما همراه باشید.
تفاوت مرگ ناگهانی قلبی و ایست قلبی
- مرگ ناگهانی قلبی، توقف ناگهانی و غیرمنتظره تمامی فعالیتهای قلب است. در این حالت، تنفس و جریان خون بلافاصله متوقف میشوند. در عرض چند ثانیه، فرد هوشیاری خود را از دست میدهد و جان خود را از دست میدهد.
- مرگ ناگهانی قلبی با ایست قلبی ناگهانی (SCA) متفاوت است. ایست قلبی ناگهانی به معنای از دست رفتن ناگهانی فعالیت قلب به دلیل ریتم غیرطبیعی قلب است. در صورت دریافت سریع و مناسب مراقبتهای پزشکی، امکان نجات وجود دارد.
- مرگ ناگهانی قلبی در افرادی که ظاهراً سالم هستند و زیر 35 سال دارند، نادر است. این اتفاق در مردان بیشتر از زنان دیده میشود.
- بیماریهای قلبی تشخیصداده نشده مانند بیماری های ژنتیکی قلبی میتوانند باعث مرگ ناگهانی در نوجوانان و جوانان شوند. یک بیماری قلبی که شناسایی نشده ممکن است باعث شود یک فرد جوان بهطور ناگهانی در حین فعالیت جسمی، مانند ورزشهای رقابتی، جان خود را از دست بدهد. اما مرگ ناگهانی قلبی میتواند بدون انجام فعالیت بدنی نیز رخ دهد.
- اکثر دانشآموزان ورزشکار هر ساله بدون هیچ حادثه قلبی در رقابتها شرکت میکنند. اگر شما یا فرزندتان در معرض خطر مرگ ناگهانی قلبی هستید، با پزشک خود مشورت کنید و درباره اقداماتی که میتوانید برای کاهش خطر انجام دهید، سؤال بپرسید.
حتما بخوانید: علائم سکته قلبی چیست
مرگ ناگهانی قلبی در جوانان چقدر شایع است؟
اکثر مرگهای ناگهانی قلبی در بزرگسالان مسنتر، بهویژه افرادی که بیماری قلبی دارند، رخ میدهد. با این حال، ایست قلبی ناگهانی عامل اصلی مرگ در ورزشکاران جوان است. برآوردها متفاوت است، اما برخی گزارشها نشان میدهند که تقریباً از هر 50,000 تا 100,000 ورزشکار جوان، یک نفر هر سال دچار مرگ ناگهانی قلبی میشود.
چه عواملی میتوانند باعث مرگ ناگهانی قلبی در جوانان شوند؟
تغییرات در سیگنالهای الکتریکی قلب اغلب باعث مرگ ناگهانی قلبی میشوند. ضربان قلب بسیار سریع باعث میشود بطنهای قلب (حجرات پایینی) به سرعت و به شکلی نامنظم منقبض شوند. در این حالت، قلب نمیتواند خون را به بدن پمپ کند. این نوع خطرناک آریتمی که زندگی را تهدید میکند، فیبریلاسیون بطنی نامیده میشود. هر چیزی که باعث فشار به قلب یا آسیب به بافت قلب شود، میتواند خطر مرگ ناگهانی قلبی را افزایش دهد. برخی از شرایطی که میتوانند باعث مرگ ناگهانی قلبی در جوانان شوند عبارتند از:
حتما بخوانید: علائم بیماری قلبی در مردان چیست
- ضخیم شدن عضله قلب، که کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک نیز نامیده میشود. این بیماری ژنتیکی شایع ترین علت مرگ ناگهانی قلبی در جوانان است. در این بیماری عضله قلب بیش از حد ضخیم میشود. این ضخیم شدن باعث سختی پمپاژ خون توسط قلب میشود و میتواند باعث ایجاد ضربانهای سریع قلب شود.
- سندروم طولانی QT: این وضعیت ریتم قلب میتواند باعث ضربانهای سریع و بینظم قلب شود. این سندروم با غش ناگهانی بدون دلیل و مرگ ناگهانی، بهویژه در جوانان، مرتبط است. اگر از بدو تولد وجود داشته باشد، سندروم طولانی QT مادرزادی نامیده میشود و اگر بهدلیل دارو یا بیماری دیگری ایجاد شده باشد، سندروم طولانی QT اکتسابی خوانده میشود.
- سایر اختلالات ریتم قلب: ریتمهای نامنظم قلبی دیگر نیز میتوانند باعث مرگ ناگهانی قلبی شوند. از جمله این موارد میتوان به سندروم بروگادا و سندروم ولف-پارکینسون-وایت اشاره کرد.
- ضربه شدید به قفسه سینه: آسیب غیر نافذ به قفسه سینه که باعث مرگ ناگهانی قلبی میشود، «کوموتیو کوردی» نامیده میشود. این وضعیت ممکن است در ورزشکارانی رخ دهد که ضربه شدیدی از تجهیزات ورزشی یا بازیکن دیگر به قفسه سینه آنها وارد میشود. این آسیب باعث آسیب به عضله قلب نمیشود، بلکه سیگنالهای الکتریکی قلب را تغییر میدهد. این ضربه میتواند باعث فیبریلاسیون بطنی شود. ضربه باید در زمان خاصی از چرخه سیگنالدهی قلب وارد شود تا این اتفاق بیفتد.
- بیماری قلبی مادرزادی: برخی افراد با تغییراتی در قلب و عروق خونی به دنیا میآیند. این تغییرات میتوانند جریان خون را کاهش داده و به مرگ ناگهانی قلبی منجر شوند.
راه های تشخیص خطر مرگ ناگهانی قلبی
چگونه والدین، مربیان و دیگران میتوانند تشخیص دهند که یک فرد جوان در معرض خطر مرگ ناگهانی قلبی است؟
اغلب مرگ ناگهانی قلبی بدون هشدار رخ میدهد یا علائم هشداردهنده نادیده گرفته میشوند. از این رو، بهتر است در صورت وجود موارد زیر برای هر فردی چکاپ کامل انجام شود:
- غش یا سنکوپ: غشی که بدون دلیل اتفاق میافتد و در حین فعالیت یا ورزش رخ میدهد ممکن است نشانهای از مشکل قلبی باشد.
- تنگی نفس یا درد قفسه سینه: این علائم ممکن است نشاندهنده مشکل قلبی باشند، اما بیماریهایی مانند آسم نیز میتوانند علت آن باشند؛ بنابراین انجام معاینه کامل پزشکی اهمیت دارد.
- سابقه خانوادگی مرگ ناگهانی قلبی: وجود سابقه خانوادگی این نوع مرگ، احتمال بروز این اتفاق را افزایش میدهد. اگر در خانواده موارد مرگی بدون توضیح وجود داشته باشد، حتماً با پزشک درباره گزینههای غربالگری مشورت کنید.
حتما بخوانید: علت و درمان نفس تنگی با 9 روش خانگی
آیا میتوان از مرگ ناگهانی در جوانان پیشگیری کرد؟
گاهی اوقات بله. اگر در معرض خطر بالای مرگ ناگهانی قلبی باشید، یک متخصص بهداشتی ممکن است به شما توصیه کند که در ورزشهای رقابتی شرکت نکنید.
بسته به شرایط زمینهای، ممکن است دارو یا جراحی برای کاهش خطر مرگ ناگهانی توصیه شود. به عنوان مثال، دستگاهی به نام دفیبریلاتور قلبی قابل کاشت (ICD) ممکن است در قفسه سینه قرار داده شود. این دستگاه به طور مداوم ریتم قلب را کنترل میکند و اگر تغییر ریتم خطرناک و تهدیدکننده زندگی رخ دهد، با ارسال شوکهای الکتریکی، ریتم قلب را به حالت طبیعی بازمیگرداند.
بسیاری از مراکز آموزش ورزشی دارای دستگاه قابل حملی به نام دفیبریلاتور خارجی خودکار (AED) هستند. AED برای درمان افرادی که دچار ایست قلبی شدهاند استفاده میشود و شوکهایی به قلب میدهد تا ریتم آن را تنظیم کند. استفاده از این دستگاه نیاز به آموزش ندارد، زیرا دستگاه به شما میگوید چه کار کنید و فقط زمانی که لازم باشد، شوک میدهد.
چه کسانی باید برای عوامل خطر مرگ ناگهانی غربالگری شوند؟
در جامعه پزشکی در مورد غربالگری ورزشکاران جوان برای شناسایی کسانی که در معرض خطر بالای مرگ ناگهانی هستند، بحث و اختلاف نظر وجود دارد. یک مطالعه ایتالیایی نشان داد که بررسیهای قلبی اجباری با استفاده از الکتروکاردیوگرام (ECG) در جوانان، منجر به کاهش میزان مرگ ناگهانی قلبی میشود. اما برخی نگرانی دارند که این نوع غربالگری ممکن است نتایجی مثبت کاذب ایجاد کند؛ یعنی به اشتباه نشان دهد مشکلی وجود دارد در حالی که مشکل واقعی نیست. نگرانی دیگر این است که غربالگری ممکن است به تشخیص بیش از حد شرایطی منجر شود که هرگز آسیبرسان نخواهند بود.
- یکی از ایدهها این است که به ورزشکاران قبل از شرکت در رقابتهای ورزشی، بهصورت روتین نوار قلب (ECG) داده شود تا خطر را شناسایی کرده و از مرگ ناگهانی قلبی پیشگیری شود.
- با این حال، هنوز مشخص نیست که انجام نوار قلب بهصورت روتین در ورزشکاران واقعاً میتواند از مرگ ناگهانی قلبی جلوگیری کند. با این وجود، چنین آزمایشی ممکن است به شناسایی برخی از افرادی که در معرض خطر بالاتری هستند، کمک کند.
- اگر در خانواده خود سابقه بیماریهای قلبی یا عوامل خطر مرتبط با مرگ ناگهانی قلبی دارید، انجام غربالگری معمولاً توصیه میشود.
- انجمن قلب آمریکا توصیه نمیکند که جوانانی که ورزشکار نیستند و علائم بیماری قلبی ندارند، تحت غربالگری مرگ ناگهانی قلبی قرار بگیرند.
آیا بزرگسالان جوانی که دچار بیماری قلبی هستند، باید از فعالیت بدنی خودداری کرده یا آن را محدود کنند؟
این موضوع بستگی به شرایط فرد دارد. اگر در معرض خطر مرگ ناگهانی قلبی هستید، باید با پزشک خود درباره فعالیت بدنی مشورت کنید. اینکه آیا میتوانید بهطور ایمن در ورزش یا فعالیت بدنی شرکت کنید، به وضعیت خاص قلبی شما بستگی دارد. اگر در قفسه سینه خود دستگاه پزشکی مانند دفیبریلاتور دارید که وظیفهاش تشخیص و توقف ضربانهای نامنظم قلب است، نباید در ورزشهای پُرتماس شرکت کنید. زیرا ضربه مستقیم به قفسه سینه ممکن است باعث جابجایی دستگاه شود. پزشک شما میتواند به شما یا فرزندتان بگوید که کدام ورزشها و انواع فعالیت بدنی برایتان بیخطر و مناسب هستند.
مقالات مرتبط:
ایا مکمل روغن ماهی خطر بیماری قلبی را افزایش می دهد
دیدگاه ها