51 سمبل مقدس کلیسای کاتولیک با معنی و تاریخچه نمادها

51 سمبل مقدس کلیسای کاتولیک با معنی و تاریخچه نمادها نمادهای مقدس کلیسای کاتولیک؛ آشنایی با مهم‌ترین سمبل‌ها و نمادهای کاتولیک، معانی مذهبی و ریشه‌های تاریخی آن‌ها، اهمیت و تاریخچه نمادهای کاتولیک در سلام دنیا بیاموزید.
دیدگاه ها

در طول تاریخ، کلیسای کاتولیک از نمادهای مختلفی برای انتقال پیام‌های دینی و معنوی استفاده کرده است. این نمادها هر کدام داستان و مفهومی عمیق دارند که به درک بهتر آموزه‌های مذهبی کمک می‌کنند. شناخت این نمادها نه تنها برای پیروان کلیسا بلکه برای علاقه‌مندان به فرهنگ و هنر مذهبی نیز جذاب است. در این مقاله از سلام دنیا به بررسی 51 نماد مقدس کلیسای کاتولیک پرداخته‌ایم.

نمادهای رایج در کاتولیک

  • صلیب / صلیب مصلوب: یادآور این حقیقت است که عیسی برای گناهان جهان جان سپرد.
  • کلیدهای صلیب‌شده: نمایانگر کلیدهای آسمانی است که عیسی به سنت پطرس سپرد.

حتما بخوانید: اسرار پنهان نمادهای مصر باستان و الفبای هیروگلیف‌


  • ماهی: نمادی که مسیحیان نخستین در زمان‌های آزار و اختفا برای شناسایی یکدیگر به صورت پنهانی به‌کار می‌بردند.
  • برّه: نمادی از عیسی، پاکی، بی‌گناهی و فداکاری.
  • قلب مقدس: بیانگر عشق الهی و بی‌پایان عیسی.

نمادهای رایج در کاتولیک 1

51 نماد مقدس کلیسای کاتولیک

1. آلفا و امگا

آلفا و امگا نخستین و آخرین حروف الفبای یونانی هستند. کاتولیک‌ها از سدهٔ چهارم میلادی از این دو حرف به‌عنوان نمادهایی استفاده کرده‌اند که بیانگر یقین آنان به بی‌کرانگی و ازلی–ابدی بودن خداست. در کتاب مکاشفهٔ یوحنا، فصل‌های 1:8، 21:6 و 22:13، مسیح خود را «آلفا و امگا»—آغاز و انجام—می‌نامد. این عنوان نشان می‌دهد که مسیح، آغازگر و انجام‌دهندهٔ همهٔ آفرینش است.

  • این دو حرف در زمان‌های مختلف سال در آیین‌های کلیسایی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

نمادهای رایج در کاتولیک 2

2. محراب

محراب، اصلی‌ترین و کانونی‌ترین نقطهٔ توجه در یک کلیسای کاتولیک است. این جایگاه نماد مسیح به‌شمار می‌آید، زیرا مکانی است که در آن، فداکاریِ صلیب به‌گونه‌ای رازآمیز حضور می‌یابد و دوباره تجربه می‌شود. همچنین محراب «میزِ خداوند» است؛ میزی که کاتولیک‌ها به آن فراخوانده می‌شوند تا مراسم عشای ربانی را جشن بگیرند—مراسمی که به‌گفتهٔ پدر بیلی، محوری‌ترین و بنیادی‌ترین عمل پرستشی در کاتولیک است.

3. سکّو یا منبر قرائت کتاب مقدّس

اَنبو سکویی برآمده و بلند است که در آن «کلام خدا» خوانده یا اعلام می‌شود. این سازه، بخشی اساسی از مبلمان کلیسا به‌شمار می‌رود و معمولاً در کنار محراب قرار دارد؛ جایگاهی که پیوند میان «میز کلام» و «میز عشا» را به نمایش می‌گذارد. این سکو یادآور اهمیت دعا، مطالعه و تأمل در کتاب مقدّس است.

نمادهای رایج در کاتولیک 3

4. خاکستر

خاکستر نمادی برای اظهار توبه و بازگشت هستند. کاتولیک‌ها در آغاز فصل چله‌نشینیِ لِنت، خاکستر را به شکل صلیب بر پیشانی خود دریافت می‌کنند. این نشانه بیانگر توبه و تصمیم برای دگرگون‌کردن شیوهٔ زندگی است. منشأ این سنت به اعمال توبه در عهد عتیق بازمی‌گردد؛ جایی که «پلاس و خاکستر» نشانهٔ فروتنی و بازگشت به خدا بودند، چنان‌که در کتاب یونس دیده می‌شود.

5. نان، گندم و انگور 

این خوراکی‌ها نماد «عشای ربانی» هستند. در آیین عشا، نان به «بدن مسیح» و شراب به «خون مسیح» دگرگون می‌شود؛ چنان‌که پدر بیلی توضیح می‌دهد. گندم و انگور، مواد اولیهٔ نان و شراب‌اند، بنابراین نمادی از معجزه‌ای به‌شمار می‌روند که در هر مراسم عشای ربانی رخ می‌دهد.

نمادهای رایج در کاتولیک 4

6. شمع 

شمع‌ها نماد «نور مسیح» هستند. پیش از اختراع برق، کلیساها برای روشنایی از شمع استفاده می‌کردند؛ اما نور شمع معنایی فراتر نیز داشت: نماد نوری که مسیح به آن اشاره می‌کند، نوری که مسیحیان باید در جهان بتابانند و مژدهٔ نجات را برسانند. در آیین تعمید، به کاتولیک‌ها شمعی افروخته داده می‌شود تا این معنا را نشان دهد. همچنین چند نوع شمع وجود دارد که از نمادهای مهم کاتولیکی به‌شمار می‌روند:

  •  شمع‌های محراب: در نزدیکی محراب قرار می‌گیرند و همیشه در طول برگزاری عشا روشن هستند تا نشان دهند که مسیح نور جهان است.
  •  شمع فصیح : در شب زنده‌داری عید پاک افروخته می‌شود تا رستاخیز مسیح را—که تاریکی مرگ را می‌زداید—به نمایش بگذارد.

حتما بخوانید: آیا داستان آنابل واقعی است؟


7. جام مقدّس

جام، یادآور همان جامی است که در «شام آخر» استفاده شد. در مراسم عشا، جام برای نگهداری شراب پیش از تقدیس و «خون مسیح» پس از تقدیس به‌کار می‌رود. این جام نمادی از فداکاری عیسی و زندگی جاودان است. پیش از مرگش، او چنین دعا کرد: «ای پدر، اگر اراده داری، این جام را از من بردار؛ اما نه خواست من، بلکه خواست تو انجام شود» (لوقا 22:42).

  • پدر بیلی می‌گوید دریافت شراب از جام اختیاری است: «هر شخص می‌تواند آن را بگیرد یا نگیرد… خدمت‌گزار می‌گوید: ‘خون مسیح’، دریافت‌کننده پاسخ می‌دهد: ‘آمین’ و سپس جرعه‌ای کوچک می‌نوشد.»

نمادهای رایج در کاتولیک 5

8. کای-رو کریسمون

نماد «کای-رو» از دو حرف نخست نام مسیح در زبان یونانی تشکیل شده است. این نماد به‌صورت تلاقی‌شدهٔ یک X و یک P دیده می‌شود، اما در حقیقت دو حرف یونانی هستند. در الفبای یونانی، حرف X معادل «CH» (تلفظ: کای) و حرف P معادل «R» (تلفظ: رو) است. این نماد را کنستانتین، امپراتور روم، بر پرچم خود به‌عنوان نشانهٔ ایمان و ارادتش به مسیح به‌کار برده بود.

9. دایره 

دایره نماد ابدیّت خدا است. دایره نه آغاز دارد و نه پایان، و پیوستگی کامل آن یادآور جریان بی‌وقفهٔ وجود است. در زمینهٔ دینی، دایره بیانگر این باور است که خداوند ازلی و ابدی است—بی‌شروع و بی‌پایان—و حتی ورای مرزهای زمان جریان دارد.

نمادهای رایج در کاتولیک 6

10. عصای اسقفی

عصای اسقفی چوبدستی‌ای است. اسقف‌ها آن را حمل می‌کنند تا نقش شبانی و اقتدار معنوی خود را در کلیسا نشان دهند. سه بخش این عصا هر یک مفهومی خاص دارند: قلاب آن برای گردآوردن گمشده‌ها، بدنهٔ عصا برای حمایت و استواری، و نوک آن برای اصلاح کسانی که سستی یا نافرمانی می‌کنند.

11. کلیدهای صلیب‌شده

کلیدهای صلیب‌شده به‌عنوان کلیدهای آسمان شناخته می‌شوند. در هنر مسیحی، معمولاً دو کلید را می‌بینیم که روی یکدیگر قرار گرفته و شکل یک X می‌سازند. این کلیدها همان کلیدهایی را نمادین می‌کنند که عیسی به سنت پطرس وعده داد و او را برای پیشبرد هدایت کلیسا توانمند ساخت. سنت پطرس نخستین پاپ بود، و از آن زمان این کلیدها نماد اقتدار پاپ به شمار می‌روند. این نماد در نشان‌های کلیسایی، تاج‌نشان‌های پاپی و مکان‌های مقدس به‌کار می‌رود.

نمادهای رایج در کاتولیک 7

12. صلیب / صلیب مصلوب

صلیب مصلوب نماد فداکاری عیسی است. صلیب مصلوب—که پیکر عیسی مسیح بر آن نقش بسته—شاید رایج‌ترین نماد در ایمان کاتولیکی باشد. این نماد یادآور فدا، کفّاره و رهایی است، زیرا کتاب مقدس بیان می‌کند که عیسی برای گناهان جهان جان سپرد.

  • انواع بسیاری از صلیب‌ها در مسیحیت وجود دارد.

حتما بخوانید: سپندارمذگان روز عشق ایرانی چه روزی است؟


13. صلیب سنت اندرو

صلیب X-شکل نماد شیوهٔ مصلوب شدن سنت اندرو است. بنا بر روایات، سنت اندرو بر صلیبی که به پهلو قرار داشت به دار آویخته شد. از این رو، حرف X یا «صلیب سنت اندرو» به نشانهٔ او بدل گردید. این نماد در پرچم‌ها و نشان‌های قرون‌وسطایی بسیار دیده می‌شود، از جمله بر پرچم اسکاتلند.

نمادهای رایج در کاتولیک 8

14. تاج خار

تاج خار نماد رنج و آزار عیسی است. سربازان رومی تاجی از خار بر سر او نهادند تا او را به‌عنوان «پادشاه» مسخره کنند و باعث درد جسمانی‌اش شوند. با این حال، این تاج در عین حال نمادی از پیروزی نهایی و رستگاری اوست؛ نشانی از اینکه عیسی برای شکستن نفرین گناه، با میل و اراده خود رنج انسان را بر دوش کشید.

15. کبوتر

کبوتر نماد روح‌القدس است. در متی 3:16 و مرقس 1:10 آمده است که هنگام تعمید مسیح به‌دست یحیی تعمیددهنده، کبوترى بر او فرود آمد. کبوتر همچنین نماد صلح و آشتی است؛ زیرا در پیدایش 8:1–12، نوح پس از پایان باران، کبوترى را برای یافتن خشکی فرستاد. هنگامی که کبوتر بازگشت، شاخه‌ای زیتون به‌همراه داشت که نشانه‌ای از آمرزش و آشتی خدا بود.

نمادهای رایج در کاتولیک 9

16.  عقاب (نماد انجیل سنت یوحنا)

عقاب، نماد انجیل سنت یوحنا است. این نماد از کتاب مکاشفه سرچشمه می‌گیرد؛ جایی که یکی از چهار موجود توصیف‌شده، عقاب است. انجیل یوحنا از آن جهت با عقاب پیوند خورده که والاتر، عمیق‌تر و الهیاتی‌تر از سه انجیل دیگر است—همچون عقابی که به بلندای آسمان معنویت اوج می‌گیرد.

17. چشم خدا

«چشم خدا» یادآور این حقیقت است که خدا همه‌جا حضور دارد و همه‌چیز را می‌بیند. در کلیساهای قدیمی، گاه چشمِ نمادین خدا را در محراب می‌نگارند. این نشانه به مؤمنان یادآوری می‌کند که خداوند همواره ناظر است و هر کاری را—نیک یا بد—می‌بیند. چنین نمادی انسان را برمی‌انگیزد تا بیشتر به خدا بیندیشد و کارهایی انجام دهد که خشنودی او را در پی دارد.

نمادهای رایج در کاتولیک 10

18. آتش

آتش معمولاً نماد روح‌القدس است. دلیل آن این است که روح‌القدس در روز پنطیکاست به صورت شعله‌هایی از آتش که بر سر رسولان قرار گرفت، ظهور یافت. آتش همچنین نماد شور و شوق معنوی است، همان‌گونه که در زبان روزمره می‌گویند کسی «برای مسیح آتش گرفته است».


حتما بخوانید: جشن نوسره چیست و چه آداب و رسومی دارد


19. ماهی

نماد ماهی، شیوه‌ای پنهانی برای شناسایی یکدیگر در میان مسیحیانِ نخستین بود. ماهی از کهن‌ترین نمادهای مسیحی است و در دوران آزار و تعقیب، مسیحیان از آن برای رمزگشایی و شناسایی هم‌کیشان خود بهره می‌بردند. واژهٔ یونانی ماهی، «ایختوس» (ichthus)، یک مخفف برای نام و هویت عیسی مسیح است. این نماد شاید از آن رو نیز برگزیده شد که عیسی شاگردانش را «صیادان انسان‌ها» خواند؛ یعنی انسان‌ها همچون ماهیانی هستند که باید برای خدا صید شوند.

نمادهای رایج در کاتولیک 11

20. شبان نیکو

عیسی غالباً در نقش شبان و راهبر روحانی پیروانش به تصویر کشیده می‌شود. او در انجیل‌ها مَثَلی بیان می‌کند که خود را با چوپان نیکو مقایسه می‌نماید. کاتولیک‌ها—و اصولاً همهٔ مسیحیان—به‌منزلهٔ «گوسفندان» گله، باید از او پیروی کنند و با تواضع و فرمان‌برداری راهش را ادامه دهند. به‌عنوان شبان نیکو، عیسی هرگز پیروانش را به جایی زیان‌بار هدایت نخواهد کرد.

21. هالو / هاله

هالو نماد قداست است. هاله حلقه‌ای از نور است که پیرامون سر یک شخص قرار می‌گیرد. در هنر کاتولیکی، هاله معمولاً بر فراز سر قدیسان ترسیم می‌شود تا آنان را از افراد غیرقدیس متمایز کند. این نور، نشانهٔ فیض خدا است که در زندگی شخص مقدّس با شدت حضور دارد.

نمادهای رایج در کاتولیک 12

22. آب مقدّس

آب مقدّس نماد پاکی، زندگی نو و برکت‌های الهی است. آب مقدّس، آبی است که برای استفادهٔ دینی و ارادت‌آمیز، تبرک شده است. این آب از عناصر اساسی آیین تعمید به‌شمار می‌رود و یک سَکرامِنتال است—یعنی نمادی که کلیسا آن را برای رشد روحانی مؤمنان تأیید کرده است. آب مقدّس برای دور کردن وسوسه مؤثر دانسته می‌شود و در ورودی همهٔ کلیساهای کاتولیکی قرار دارد.

  • پدر بیلی توضیح می‌دهد: «آب مقدّس حتماً باید توسط یک کشیش تبرک شود؛ حتی شماسان (دیاکن‌ها) نیز اجازهٔ تبرک آن را ندارند.»

23. IHS

IHS شکل کوتاه‌شدهٔ واژهٔ یونانیِ «عیسی» است. واژهٔ یونانی برای عیسی، «IHΣΟΥΣ» است و حروف IHS غالباً بر اشیای liturgical (عبادی) در کلیساهای کاتولیک، بر سردر بناها، سنگ‌قبرها و جام‌های مقدّس دیده می‌شود. هدف از کاربرد گستردهٔ این حروف آن است که با دیده‌شدن در مکان‌های مختلف، مردم پیوسته به یاد عیسی باشند و به او دعا کنند.

  • این نماد در سدهٔ پانزدهم توسط سنت برناردینِ اهل سینا رواج یافت.

نمادهای رایج در کاتولیک 13

24. بخور

بخور در مراسم عشای ربانی برای تبرک و تقدیس به‌کار می‌رود. دودی که از عودسوز برخاسته و به سوی سقف بالا می‌رود، نماد دعاهای مؤمنان است که به‌سوی خدا اوج می‌گیرد. بخور در هر دو عهد قدیم و جدید نیز بخشی از آیین‌های عبادی بوده است.


حتما بخوانید: زندگی نامه کورش بزرگ و روز کوروش


25. INRI

INRI سرواژهٔ عبارت لاتینی «Iesus Nazarenus, Rex Iudaeorum» است. این عبارت به معنای «عیسی ناصری، پادشاه یهودیان» است و همان نوشته‌ای بود که پیلاطس بر بالای سر عیسی هنگام مصلوب شدن نصب کرد. چون جملهٔ کامل برای نوشتن بر صلیب کوچک بسیار طولانی است، غالباً آن را به شکل INRI خلاصه می‌کنند. بسیاری از صلیب‌های امروزی این عبارت را دارند تا یادآور پادشاهی او باشند.

نمادهای رایج در کاتولیک 14

26. برّه

برّه نماد عیسی مسیح است. در یوحنا 1:35–36 و مکاشفه 5:6–14، عیسی «برّهٔ خدا» نامیده می‌شود. در عهد قدیم بارها از برّه‌های قربانی سخن رفته و همین امر باعث می‌شود که این نماد در عهد جدید معنای عمیق‌تری بیابد، زیرا عیسی قربانی نهایی است. برّه همچنین نمایانگر معصومیت و پاکی است؛ همان فضائلی که مسیح در زندگی و مرگ خود داشت.

  • واژهٔ «برّهٔ خدا» همیشه در آیین عشای ربانی به‌کار می‌رود.
  • گاهی برّه را همراه با پرچمی نشان می‌دهند که نماد پیروزی مسیح بر مرگ در رستاخیز است.

27. سوسن / زنبق

سوسن نماد پاکی و معصومیت است. در سنت کاتولیکی، سوسن را معمولاً در کنار مریم یا سنت یوسف به تصویر می‌کشند، زیرا آنان نمونه‌های برجستهٔ این فضائل هستند. «فلور-دو-لیس» نوعی تصویر هنری و آراسته از گل سوسن است که فرانسوی‌ها آن را به‌عنوان نماد مریم رواج دادند. سوسن گاهی نماد رستاخیز عیسی مسیح نیز دانسته می‌شود، زیرا سوسن‌ها از پیازهایی که ظاهراً مرده‌اند، دوباره شکوفا می‌شوند.

نمادهای رایج در کاتولیک 15

28. شیر (انجیل سنت مرقس)

نماد انجیل سنت مرقس، شیر بال‌دار است. در کتاب مکاشفه، یکی از چهار موجود توصیف‌شده، شیر است. این نماد با سنت مرقس پیوند دارد زیرا انجیل او با صیحهٔ یحیی تعمیددهنده در بیابان آغاز می‌شود. اعلام حضور مسیح توسط یحیی به غرش شیر تشبیه شده بود که نوید آمدن مسیح را می‌دهد.

29. میتر

میتر، کلاه بلند و نوک‌تیز اسقف‌ها است. اسقف‌ها در طول جشن‌های عبادی این کلاه‌ها را به سر می‌گذارند تا اقتدار خود را نشان دهند. دو قلهٔ کلاه نماد عهد قدیم و عهد جدید است و دو روبان پشتی (lappet) نماد نیاز به پایبندی همزمان به روح و متن کتاب مقدس است.

نمادهای رایج در کاتولیک 16

30. مانسترنس (Monstrance)

مانسترنس، ظرفی مقدس است که برای نمایش نان مقدّس (Host) استفاده می‌شود. مانسترنس‌ها معمولاً از طلا و نقره ساخته می‌شوند و نان مقدس را برای ستایش عمومی یا راهپیمایی‌های مذهبی به نمایش می‌گذارند. این ظرف معمولاً با طرحی شبیه تابش خورشید احاطه شده است که نماد جلال و شکوه مسیح است.


حتما بخوانید: بودا کیست و آیین بودایی چیست


31. روغن مقدّس

کلیسا از روغن مقدّس برای مسح و تبرک استفاده می‌کند. سه نوع روغن مقدّس وجود دارد:

  • روغن کریسم
  • روغن بیماران
  • روغن تعمیدگیرندگان

این روغن‌ها هر ساله توسط اسقف در مراسم عشای کریسم در پنج‌شنبهٔ مقدس تبرک می‌شوند. در عهد قدیم، روغن برای مسح افرادی که به مقام‌های ویژه منصوب می‌شدند، مانند کاهنان، پیامبران و پادشاهان استفاده می‌شد. این روغن‌ها همچنین در تعمید به‌کار می‌روند و نقش نمادین مهمی در کلیسا دارند.

  • روغن کریسم در تعمید، تأیید و سفارشات مقدس استفاده می‌شود.
  • روغن تعمیدگیرندگان در مراسم تعمید به کار می‌رود.
  • روغن بیماران برای مسح بیماران و دعا برای بهبودشان در ساکرمانت مسح بیماران استفاده می‌شود.

نمادهای رایج در کاتولیک 17

32. زیتون / شاخهٔ زیتون

زیتون و شاخهٔ زیتون نماد صلح هستند. هنگامی که نوح کبوتر را برای بررسی خروج امن از کشتی پس از طوفان فرستاد، کبوتر شاخهٔ زیتونی به همراه آورد تا نشان دهد آب فروکش کرده است. از آنجا که کبوتر با روح‌القدس مرتبط است، زیتون و شاخهٔ زیتون نماد صلحی هستند که روح‌القدس به ارمغان می‌آورد.

33. گاو نر بال‌ دار

گاو نر بال‌دار، نماد انجیل سنت لوکا است. در کتاب مکاشفه، یکی از چهار موجود، گاو است. این نماد به لوکا نسبت داده شده زیرا گاو حیوانی بود که برای قربانی کردن استفاده می‌شد. در انجیل خود، لوکا بر قربانی و کاهنیّت مسیح تأکید می‌کند. گاو نر یادآور کاهنیّت ابدی و والا مسیح است.

نمادهای رایج در کاتولیک 18

34. شاخه نخل 

شاخه‌های نخل نماد پیروزی مسیحیان بر گناه و مرگ هستند. تاریخچهٔ شاخه‌های نخل با پیروزی، صلح و زندگی جاودانه پیوند دارد. طبق انجیل‌ها، وقتی عیسی پیش از مرگ خود وارد اورشلیم شد، مؤمنان شاخه‌های نخل را به هوا تکان می‌دادند. شاخه‌های نخل اغلب با شهدا مرتبط بوده و در نقاشی‌های مذهبی به تصویر کشیده می‌شوند.

35. طاووس

طاووس نماد زندگی ابدی است. یونانیان باستان معتقد بودند که گوشت طاووس پس از مرگ فاسد نمی‌شود، از این رو طاووس به نماد جاودانگی بدل گردید. «چشم‌ها» روی پرهای طاووس نیز نماد خدای هم‌چشم و بینای همه چیز است. کلیسای اولیه، طاووس را به‌عنوان نماد اعتقاد به زندگی ابدی در بهشت با خدا پذیرفت.

نمادهای رایج در کاتولیک 19

36. فیل‌ ماهی یا پلیکان 

پلیکان نماد رنج و فداکاری مسیح است. ممکن است عجیب به‌نظر برسد، اما اروپاییان قرون وسطی مشاهده کردند که پلیکان‌ها بسیار به فرزندان خود اهمیت می‌دهند و وقتی غذا در دسترس نیست، به فرزندان خود خون خود را می‌دهند. این نماد اکنون به‌عنوان تمثیلی از مسیح استفاده می‌شود که خون خود را برای آمرزش گناهان ما ریخت.


حتما بخوانید: اگزیستانسیالیسم (وجودگرایی) چیست


37. پاپ 

پاپ رهبر کلیسای کاتولیک است. پدر بیلی توضیح می‌دهد: «پاپ همچنین نماد بسیار آشکار کاتولیسیزم است. او شبان اعظم کلیسا، داور نهایی در مسائل دینی و نماد وحدت است تا اطمینان حاصل شود که ما همچنان همان تعالیمی را آموزش می‌دهیم که کلیسا همیشه ارائه کرده است.»

نمادهای رایج در کاتولیک 20

38. قلب مقدس 

قلب مقدس به شکل قلبی در حال شعله‌ور به تصویر کشیده می‌شود. این قلب معمولاً درخشان با نور الهی است، با نیزه‌ای شکافته شده، به‌وسیلهٔ تاجی از خار احاطه گردیده، بالای آن صلیب قرار دارد و خون از آن می‌چکد. گاهی نیز در سینهٔ عیسی مسیح نشان داده می‌شود. زخم، خارها و خون، صلیب و رنج‌های عیسی را نشان می‌دهند و شعله‌ها قدرت تحول‌بخش عشق الهی را نمادین می‌سازند.

39. چراغ محراب 

چراغ محراب نوری است که نزدیک تابوت مقدس روشن است. این چراغ حضور مقدس‌ترین قربانی (Eucharist) را نشان می‌دهد و به‌عنوان چراغی همیشگی عمل می‌کند که عشای ربانی در آن نگهداری می‌شود. شعلهٔ پایدار آن، حضور ابدی، عشق و پرستش مسیح را نمایان می‌سازد.

نمادهای رایج در کاتولیک 21

40. صدف 

صدف‌ها گاهی با تعمید مرتبط هستند. در نقاشی‌های قدیمی، صدف معمولاً برای ریختن آب در مراسم تعمید به‌کار می‌رفت. همچنین صدف‌ها گاهی با سنت جیمز و زیارت به سانتیاگو د کامپوستلا در اسپانیا مرتبطند، احتمالاً به این دلیل که سواحل این منطقه پر از صدف است.

41. کشتی

کشتی‌ها اغلب نماد کلیسا هستند. همان‌طور که کشتی در دریای طوفانی به لرزه درمی‌آید، کلیسا نیز گاه تحت تأثیر ناملایمات دنیا قرار می‌گیرد اما همچنان استوار و پابرجا باقی می‌ماند. این یکی از قدیمی‌ترین تصاویر نمادین کلیساست و احتمالاً برگرفته از زمانی است که عیسی بر روی کشتی سوار شد و دریا را آرام کرد.

نمادهای رایج در کاتولیک 22

42. مار / افعی 

مارها اغلب برای نمایش شیطان به‌کار می‌روند. در کتاب تکوین (Genesis)، شیطان در قالب مار یا افعی به آدم و حوا ظاهر می‌شود تا آنان را وسوسه کند. علاوه بر این، مریم اغلب طوری به تصویر کشیده می‌شود که مار را زیر پای خود له می‌کند تا نقش خود در شکست شیطان را نشان دهد.


حتما بخوانید: آشنایی با مکتب های ادبی جهان


43. تابوت مقدس 

تابوت مقدس، کابینتی است که قربانی مقدس (Blessed Sacrament) را نگهداری می‌کند. قربانی مقدس، نانی است که پس از تقدیس بدن مسیح می‌شود. این قربانی در تابوت مقدس نگهداری می‌شود تا بتوان آن را به بیماران و درگذشتگان تقدیم کرد. تابوت همچنین باعث پرستش و ستایش قربانی مقدس توسط مؤمنان می‌شود. 

نمادهای رایج در کاتولیک 23

44. شبدر سه‌برگ

شبدرهای سه‌برگ یا شامروک‌ها نماد ثالوث مقدس (Trinity) هستند. این نماد با سنت پاتریک در ایرلند آغاز شد. این برگ‌ها سه برگ جداگانه و متمایز دارند اما یک برگ واحد هستند، همان‌طور که ثالوث (پدر، پسر و روح‌القدس) دارای سه شخص جداگانه و متمایز است اما یک ذات را تشکیل می‌دهد.

45. درخت زندگی

درخت زندگی نماد زندگی ابدی و حضور خدا است. درخت زندگی در کتاب‌های تکوین 2، امثال (3:18، 11:30، 13:12 و 15:4) و مکاشفه (2:7 و 22:2، 19) ذکر شده است. این درخت ابتدا در بهشت عدن قرار داشت و هدف آن اعطای جاودانگی بود، اما دسترسی به آن پس از گناه بشر مسدود شد. بعدها در بهشت بازگردانده شد، جایی که میوه و برگ‌های آن گفته می‌شود شفا و خوراک فراهم می‌کنند. به همین دلیل، این درخت نماد رفاقت ابدی با خدا برای کسانی است که بر گناه پیروز می‌شوند.

نمادهای رایج در کاتولیک 24

46. مثلث

مثلث نمایانگر ساده‌ای از ثالوث مقدس است. در زمینهٔ کاتولیک (یا مسیحی به طور کلی)، مثلث ممکن است سه جنبهٔ خدا: پدر، پسر و روح‌القدس را نشان دهد. خدا سه شخص است اما تنها یک خدا، همان‌طور که مثلث دارای سه رأس اما یک شکل واحد است.

47. تری‌ کوئتره

تری‌ کوئتره یکی از نمادهای اولیه ثالوث است. تری‌ کوئتره، گره سلتیک است که شامل سه قوس درهم‌تنیده با طول برابر می‌باشد. مانند مثلث و شبدر سه‌برگ، این قوس‌ها نشان‌دهنده برابری پدر، پسر و روح‌القدس هستند. درهم‌تنیدگی این نماد، وحدت در ثالوث را نمایان می‌سازد.

نمادهای رایج در کاتولیک 25

48. لباس‌های سفید

کاتولیک‌ها پس از تعمید لباس سفید می‌پوشند. تازه‌واردان به ایمان کاتولیک، در لباس‌های سفید پوشانده می‌شوند تا نشان دهند که خلق تازه‌ای در مسیح هستند. رنگ سفید با پاکی، معصومیت و تولد دوباره مرتبط است. سفید همچنین رنگ عبادی شادی است و در جشن‌های ویژه مانند عید پاک و کریسمس به‌کار می‌رود.


حتما بخوانید: نقاشان مشهور ایران


49. شراب

شراب به خون مسیح تبدیل می‌شود. شراب نمادی از خوبی خلقت است که در مراسم عشای ربانی ارائه می‌شود. از طریق تقدیس، شراب به خون مسیح مبدل می‌شود. عیسی خون خود را برای گناهان انسان‌ها ریخت، بنابراین نوشیدن شراب تقدیس‌شده عملی مرکزی در عبادت و راهی برای شرکت در قربانی مسیح و دریافت فیض روحانی است.

نمادهای رایج در کاتولیک 26

50. مرد بال‌دار

مرد بال‌دار نماد انجیل سنت متی است. این نماد از کتاب مکاشفه گرفته شده است، جایی که یکی از چهار موجود، مرد است. این نماد با متی مرتبط است زیرا انجیل او به الهیت و انسانیت عیسی مسیح می‌پردازد. انجیل با تبارنامه آغاز می‌شود و انسانیت حقیقی عیسی را نشان می‌دهد.

51. کلام خدا

عیسی تجسم فیزیکی پیام خدا به انسان‌ها است. یوحنا 1:14 می‌گوید: «کلام، جسمانی شد و در میان ما زندگی کرد.» در عشای ربانی، هنگامی که کلام خدا اعلام می‌شود، مسیح حاضر است و با مؤمنان گرد آمده سخن می‌گوید.

نمادهای رایج در کاتولیک 27

سخن آخر

نمادهای کاتولیک هر یک حامل پیام و مفهومی عمیق هستند که تاریخچه‌ای طولانی و معنوی دارند. از صلیب و برّه گرفته تا شاخه نخل و هاله، هر نماد راهی است برای درک آموزه‌ها و باورهای کاتولیک‌ها. شناخت این نمادها به ما کمک می‌کند تا فرهنگ و معنویت کلیسا را بهتر بفهمیم و ارتباطی نزدیک‌تر با ایمان و سنت‌های آن برقرار کنیم.


مطالب مرتبط:

27 فستیوال معروف، جالب و خطرناک دنیا

آیا پری دندان واقعاً وجود دارد؟ 



از
1
رای

دیدگاه ها