قیچی های دندانه دار (زیگراگ) با دندانهای تیز و قفلشونده ابزارهایی کاربردی در خیاطی و صنایع دستی هستند، اما نگهداری و تیز کردنشان نیازمند دقت است. داشتن ابزار مناسب باعث میشود تیز کردن تیغهها سریع و دقیق انجام شود و لبهی برنده حفظ شود. با یادگیری روش صحیح، میتوانید عمر قیچیها را افزایش دهید و عملکرد بهینه آنها را حفظ کنید. در این مقاله از سلام دنیا به روشهای تیز کردن قیچی دندانه دار (زیگزاگ) پرداختهایم.
نحوه تیز کردن قیچی دندانه دار
روش اول: استفاده از سنگ تیزکن
1. پیدا کردن خط «لبهی صیقل» (lap line)
در بیشتر قیچیهای باکیفیت، روی تیغه یک فلز متفاوت با رنگ کمی متفاوت برای سطح برش استفاده شده است.
- تیغه را از کنار نگاه کنید.
- باید یک فلز براق در قسمت پایین تیغه باشد.
- یک خط مشخص وجود داشته باشد.
- سطح برش فلزی خاکستری تیره و مات باشد.
حتما بخوانید: چگونه قیچی کند را تیز کنیم
- اگر اینها را نمیبینید، قیچیها فرسوده شدهاند و باید تعویض شوند، چون چیزی برای تیز شدن باقی نمانده است.
- وقتی میخواهید قیچیهای چیندار را تیز کنید، هرگز بین دندانها را تیز نکنید؛ این کار باعث میشود قیچی درست برش ندهد.
- به جای آن، لبهی صاف هر دندانه را روی سطح برش تیز کنید و تیغه را از نوک دندانه تا گودی پایین آن صیقل دهید.

2. تنظیم زاویهی مناسب گیره
تیغههای اکثر قیچیهای چیندار زاویهای بین 0 تا 5 درجه دارند و برخی تیغهها کمی زاویهی منفی دارند. برای تیز کردن درست تیغهها، باید گیره را در همان زاویه تنظیم کنید. زاویه را تقریباً تخمین بزنید یا از زاویهی 0 شروع کنید و با آزمون خراش مطمئن شوید که گیره درست تنظیم شده است.
- قیچی را در گیره محکم کنید به طوری که سطح صاف تیغه عمود بر سنگ تیزکن قرار گیرد.

3. انجام آزمون خراش
از یک ماژیک دائمی استفاده کنید و سطح صاف تیغهی قیچی را که میخواهید تیز کنید، کاملاً سیاه کنید.
- مطمئن شوید که سیاهی تا نوک هر دندان و تا پایین گودیها ادامه دارد.
- نیازی نیست بین دندانها را رنگ کنید، فقط سطح صافی که میخواهید تیز کنید باید رنگی شود.
- سنگ تیزکن را با دست بچرخانید (نیازی نیست دستگاه روشن باشد) تا تیغه به سرعت روی آن خراش بردارد و ببینید گیره در زاویهی درست قرار دارد یا نه.
- باید ببینید که رنگ مشکی روی تیغه شروع به پاک شدن میکند، نه پایینتر در قسمت نقرهای یا خیلی بالاتر روی نوک دندانها.
- در صورت نیاز زاویهی تیغه را قبل از شروع تیز کردن تنظیم کنید.

4. پاک کردن رنگ مشکی
وقتی گیره را به درستی تنظیم کردید، دستگاه را روشن کنید و چند بار تیغه را روی سنگ تیزکن بکشید. بعد از سه یا چهار بار، دستگاه را خاموش کنید و تیغه را بررسی کنید تا مطمئن شوید که بهطور یکنواخت سایش ایجاد شده است. اگر رنگ مشکی پاک شده باشد، یعنی کارتان درست پیش میرود. چند بار دیگر نیز این کار را تکرار کنید و هر بار توقف کرده و تیغه را بررسی و در صورت نیاز زاویه را تنظیم کنید.
حتما بخوانید: راهنمای کامل انتخاب چاقوی آشپزخانه
- قیچی را تنها در یک جهت روی سنگ حرکت دهید، فشار یکنواخت وارد کنید و دقت کنید که دستها و لباسهایتان با سنگ تماس نداشته باشند. از تجهیزات ایمنی استفاده کنید و دستورالعملهای دفترچهی راهنما را رعایت کنید.
- وقتی یکی از تیغهها کامل شد، همین مراحل را برای تیغهی دوم نیز تکرار کنید و زاویه را همانطور نگه دارید.

5. آزمایش قیچیها
برای اطمینان از اینکه تیغهها بهطور یکنواخت تیز شدهاند، مقداری نمد یا پارچه ببرید. قیچیهای چیندار بهدرستی تیز شده باید از نوک تا انتها با برش روان عمل کنند و دندانها باید بهخوبی بین هم عبور کنند.
- اگر هنوز مشکل دارید، چند بار تیغه را روی سنگ صیقل بکشید تا برادهها و زبریها از بین بروند و تیغه بهطور یکنواخت و تمیز برش دهد. همچنین اجزای دیگر قیچی را بررسی کنید تا مطمئن شوید به خوبی روغنکاری شده و روان هستند.

روش دوم: نگهداری قیچیها
1. فقط روی پارچه استفاده کنید
سعی کردن برای تیز کردن قیچیها با بریدن فویل آلومینیومی یا کاغذ سنباده بیاثر است و حتی میتواند تیغهها را خراب کند و لبهها را گرد کند. قیچیهای چیندار باید تنها روی لبهی صاف بیرونی هر تیغه تیز شوند، نه بین گودیها. بریدن فویل یا سنباده باعث میشود لبهها گرد شده و قیچی کند شود و عملکرد صحیح آن خراب شود، و در عین حال سطح صاف تیغه را صیقل نمیدهد. قیچیهای چیندار را فقط روی مواد مناسب استفاده کنید تا مشکلی پیش نیاید.
حتما بخوانید: روش صحیح تمیز کردن گوشی و وسایل جانبی آن
- یک رول فویل سنگین قیمتش حدود 5 تا 6 دلار است و در عین حال ممکن است قیچیهایتان خراب شود و هیچ صرفهجویی نکرده باشید. بهتر است کار را درست انجام دهید، یا با خرید تجهیزات حرفهای یا سپردن کار به یک فرد متخصص.
- استفاده از سنگ تیزکن معمولی هم توصیه نمیشود. دشوار است که لبهی فرو رفتهی تیغه را کاملاً با سنگ صاف کنید و ممکن است با تلاش، لبهی تیغه خراب شود. بهتر است آنها را به یک متخصص بسپارید یا تجهیزات مناسب تهیه کنید.

2. تیز کردن حرفهای قیچیها را در نظر بگیرید
تیز کردن قیچیهای چیندار بهصورت حرفهای در فروشگاه پارچه حدود 4 تا 6 دلار هزینه دارد که کمتر از قیمت یک جفت قیچی جدید و بسیار کمتر از هزینهی سنگ تیزکن چرخشی (300 تا 400 دلار) است. این روش نسبتاً ارزان، سریع و رضایتبخش است و باعث میشود قیچیهایتان همیشه خوب نگه داشته شوند.
- اگر نمیدانید قیچیها را کجا تیز کنید، به یک فروشگاه پارچه بروید و بپرسید آنها قیچیها را کجا تیز میکنند. اگر در همانجا انجام نمیدهند، معمولاً میتوانند یک مکان در منطقهی شما که کار تیز کردن چاقو و قیچی انجام میدهد، معرفی کنند.

3. قیچیهایتان را همیشه روغنکاری کنید
یکی از مشکلات رایج قیچیهای چیندار، بهخصوص نمونههای قدیمی، این است که برای استفاده به نیروی زیادی از دست نیاز دارند. پیچ اتصال تیغهها را با کمی روغن مخصوص چرخ خیاطی هر چند وقت یک بار روغنکاری کنید تا روان شوند و گیر نکنند. روغن چرخ خیاطی طوری ساخته شده که پارچه را لکهدار نمیکند، بنابراین اگر نگران کثیف شدن پروژههایتان هستید، انتخاب مناسبی است.
- اگر روغن مخصوص در دسترس ندارید، میتوانید از کمی روغن آشپزی معمولی استفاده کنید، که روغن نارگیل در این زمینه بسیار مؤثر است.

4. از زنگ زدگی جلوگیری کنید
حتما بخوانید: ترفندهای خانه داری ساده و ارزان برای تمیز کردن خانه
قیچیها باید همیشه تمیز و خشک نگه داشته شوند. معمولاً نیازی به تمیز کردن مداوم نیست، اما اگر کثیف شدند، حتماً فوراً و کامل خشکشان کنید تا زنگ نزنند.
- برای از بین بردن زنگ، تیغهها را چند دقیقه در مقدار بسیار کمی وایتکس (حدود 1 قاشق چایخوری) در یک سطل آب خیس کنید. سپس با سیماسکاچ آنها را خوب بسابید و با آب تمیز بشویید. قیچیها را کاملاً خشک کنید و دوباره روغنکاری نمایید.

نکات
- برای اینکه بفهمید قیچیهایتان تیز شدهاند یا نه، قبل از شروع تیز کردن، یک تکه پارچه ببرید و ببینید چقدر برش میدهد. سپس پس از هر بار تیز کردن، همان تکه پارچه را ببرید و تفاوت را بررسی کنید.
سخن آخر
تیز و سالم نگه داشتن قیچی های چین دار نیازمند دقت و مراقبت منظم است. با استفاده از روشهای صحیح تیز کردن، نگهداری مناسب و روغنکاری منظم، میتوانید عملکرد روان و طول عمر بیشتری برای قیچیها فراهم کنید. رعایت نکات ایمنی و سپردن کار به افراد متخصص نیز باعث میشود همیشه برشی تمیز و دقیق داشته باشید.
مطالب مرتبط:
8 نکته زیرکانه برای از بین بردن بوی بد سطل زباله
تمیز و براق کردن کاشی و سرامیک کف و دیوار
دیدگاه ها