استامینوفن (acetaminophen): کاربرد، روش مصرف، دوز مناسب، عوارض جانبی و نام های تجاری آن؛

استامینوفن (acetaminophen): کاربرد، روش مصرف، دوز مناسب، عوارض جانبی و نام های تجاری آن؛ استامینوفن، دارویی است که برای درمان دردهای خفیف و تب استفاده می شود. استامینوفن ممکن است به کاهش درد انواع آرتریت کمک نماید. فرم های دارویی آن شامل: پودر، قرص و ...

استامینوفن هم به صورت خوراکی و هم مقعدی (شیاف) مورد استفاده قرار می گیرد.

در ادامه توضیحات کامل مربوط به این دارو و نام های تجاری متداول آن ارائه شده است.

استامینوفن، نام های تجاری، روش صحیح مصرف

نام های تجاری استامینوفن به شرح زیر می باشد:

  • Acephen
  • Actamin Maximum Strength
  • Altenol
  • Aminofen
  • Anacin Aspirin Free
  • Apra
  • Arthritis Pain Relief
  • Cetafen
  • Childrens Mapap
  • Childrens Nortemp
  • Comtrex Sore Throat Relief
  • Dolono
  • Febrol
  • Feverall
  • Genapap
  • Genebs
  • Infantaire
  • Mapap
  • Mapap Arthritis Pain
  • Pain-Eze Rheu-Thritis
  • Pyrecot
  • Pyregesic
  • Q-Pap
  • Redutemp
  • Silapap
  • T-Painol
  • Tycolene
  • Tylenol
  • Canadian Brand Name
  • Abenol
  • Acetaminophen
  • Actimol Childrens
  • Actimol Infant
  • Atasol
  • Childrens Acetaminophen
  • Childrens Acetaminophen Bubble Gum Flavor
  • Childrens Acetaminophen - Grapeنام تجاری استامینوفن

استامینوفن و فرم های دارویی آن

شرح

استامینوفن برای درمان دردهای خفیف و تب استفاده می شود. همچنین ممکن است به کاهش درد انواع آرتریت نیز کمک کند.

این دارو بدون نسخه پزشک در دسترس است.

این محصول در فرم های دارویی زیر موجود است:

  • سوسپانسون
  • کپسول
  • پودر
  • محلول
  • قرص جویدنی
  • شیاف
  • مایع
  • الگزیر
  • قرص
  • شربت
  • قرص، انتشار گسترده
  • قرص، تجزیه پذیر

فرم های دارویی استامینوفن

پیش از مصرف

در تصمیم گیری برای مصرف دارو، خطرات استفاده از آن باید در مقابل جوانب مثبت بررسی گردد. این تصمیمی است که شما و پزشکتان خواهید گرفت. برای مصرف این دارو، باید موارد زیر بررسی شوند:

حساسیت

اگر قبلاً نسبت به این دارو یا هر داروی دیگری حساسیت یا واکنش غیرعادی داشته اید به پزشک خود بگویید. همچنین اگر هر نوع دیگری از حساسیت به غذاها، رنگ ها، مواد نگهدارنده یا حیوانات دارید پزشک خود را مطلع کنید. برای محصولات غیر تجویزی، راهنمای مصرف آن را به دقت بخوانید.

اطفال

مطالعات انجام شده تا امروز، مشکلات خاصی در اطفال نشان نداده است که مصرف استامینوفن برای این گروه سنی را محدود کند. با این حال، محصولات بدون نسخه را برای کودکان زیر دو سال استفاده نکنید، مگر اینکه با توصیه پزشک باشد.

سالمندان

مطالعات صورت گرفته تا امروز، مشکلات خاصی که استفاده از این دارو را برای سالمندان محدود کند نشان نداده است.

زنان شیرده

مطالعات انجام شده روی زنان نشان داده است که شکل های مختلف این دارو حداقل خطر را برای کودکی که از شیر مادر تغذیه می کند دارد.

تداخلات دارویی

اگرچه بعضی داروهای خاص به هیچ وجه نباید با هم مصرف شوند، در برخی موارد نیز دو داروی متفاوت ممکن است با یکدیگر استفاده شوند، حتی اگر احتمال تداخل وجود داشته باشد. در این موارد، ممکن است پزشک شما ممکن است بخواهد دز دارو را تغییر دهد، یا ممکن است دیگر اقدامات احتیاطی لازم باشد. وقتی شما این دارو را استفاده می کنید، باید در صورت مصرف هر یک از داروهای زیر، پزشک خود را در جریان قرار دهید. تداخلات زیر بر اساس اهمیت بالقوه آنها انتخاب شده است و لزوماً همه را شامل نمی شود.

مصرف این دارو معمولاً با هیچ یک از داروهای زیر توصیه نمی شود، اما ممکن است در بعضی موارد لازم باشد. اگر هر دو دارو با هم تجویز شده باشند، پزشک شما ممکن است دز داروها را تغییر دهد یا هر چند وقت یک بار دستور مصرف یک یا هر دو دارو را بدهد.   

  • ایماتینیب
  • ایزونیازید
  • پیکسانترون
  • واکسن پنوکوکوکال Valent-13

تداخل دارویی استامینوفن

استفاده از استامینوفن با هر یک از داروهای زیر ممکن است خطر بروز عوارض جانبی خاصی را افزایش دهد، اما استفاده از هر دو دارو ممکن است درمان بهتری برای بیماری شما به دنبال داشته باشد. اگر هر دو دارو با هم تجویز بشوند، پزشک ممکن است دز دارو را تغییر دهد یا هر چند وقت یک بار دستور مصرف یک یا هر دو دارو را بدهد.

  • اسنوکومارول
  • کاربامازپین
  • فسفنیتون
  • لیکسسناتید
  • فنیتون
  • وارفارین
  • زیدوودین

تداخلات دارویی استامینوفن

داروهای خاصی نباید همراه با انواع خاصی از غذاها استفاده شوند؛ زیرا ممکن است تداخلات دارویی رخ بدهد. استفاده از الکل و دخانیات با داروهایی خاص نیز ممکن است باعث بروز تداخلاتی گردد. تداخلات زیر بر اساس اهمیت بالقوه آنها انتخاب شده است و لزوماً در همه دیده نمی شود. استفاده از این دارو با هر یک از موارد زیر توصیه نمی شود، اما در برخی موارد ممکن است اجتناب ناپذیر باشد. اگر با هم تجویز شده باشند، ممکن است پزشک دز آنها را تغییر بدهد یا هر چند وقت یکبار یک یا هر دو آن را توصیه کند، یا دستور العمل خاصی در مورد مصرف با غذا، الکل و دخانیات به شما بدهد.

  • اتانول
  • دخانیات

تداخل استامینوفن با دخانیات

استفاده از این دارو با هر یک از موارد زیر می تواند به طور بالقوه خطر عوارض جانبی را افزایش دهد اما در برخی موارد ممکن است اجتناب ناپذیر باشد. در صورت استفاده همزمان، احتمالاً پزشک شما دز یا زمان استفاده از دارو را تغییر دهد، یا دستورالعمل خاصی درباره مصرف غذا، الکل یا تنباکو بدهد.

  •  کلم
  •  الکل

تداخل استامینوفن با الکل

سایر مشکلات پزشکی

وجود سایر مشکلات پزشکی ممکن است استفاده از این دارو را تحت تاثیر قرار بدهد. اگر هر نوع مشکل پزشکی دارید، حتماً پزشک خود را از آن مطلع کنید، به خصوص:

  • سوء مصرف الکل یا سابقه مصرف آن 
  • بیماری کلیوی،
  • بیماری کبدی (از جمله هپاتیت)، ممکن است عوارض جانبی مصرف دارو را تشدید کند.
  • فنیل کتونوریا (PKU)، برخی از انواع استامینوفن حاوی اسپارتام می تواند این شرایط را بدتر کند.

مصرف صحیح استامینوفن

این دارو را فقط طبق دستور پزشک مصرف کنید. میزان بیشتری مصرف نکنید، تعداد دفعات مصرف را بالا نبرید و آن را برای مدت طولانی تر از تجویز پزشک استفاده نکنید. اگر مقدار زیادی استامینوفن برای مدت طولانی مصرف گردد می تواند موجب آسیب به کبد شود. اگر این دارو را بدون مشورت با پزشک مصرف می کنید، برچسب بسته را به دقت بخواهید و دستور العمل مربوط به دز مصرف را دنبال کنید. در صورت پیش آمدن هر سوالی، از پزشک خود کمک بگیرید.

دستورالعمل مصرف همه داروهای خود را به دقت مطالعه کنید، زیرا ممکن است آنها نیز حاوی استامینوفن باشند. مصرف بیش از 4 گرم (4000 میلی گرم) استامینوفن در روز (24 ساعت) بی خطر نیست، زیرا ممکن است خطر ابتلا به مشکلات جدی کبدی را افزایش دهد. برای Tylenol® Extra Strength، حداکثر میزان مصرف روزانه 3000 میلی گرم است. شما ممکن است این دارو همراه یا بدون غذا مصرف کنید.

الف: برای بیمارانی که داروی مایع خوراکی را با سرنگ مصرف می کنند (کودکان)
  • قبل از هر بار مصرف بطری را به خوبی تکان بدهید.
  • دز مصرف را طبق دستور روی بسته به درستی با سرنگ اندازه بگیرید. به جز سرنگ موجود در بسته از هیچ سرنگ، قطره چکان یا قاشق دیگری برای دادن دارو به کودک استفاده نکنید.
  • درپوش را بردارید، سرنگ را در محلول وارد کنید و بطری را برگردانید.
  • با عقب کشیدن سیلندر، سرنگ را به میزان تجویز شده توسط پزشک پر کنید.
  • دارو را به آرامی وارد دهان کودک کنید.
  • درپوش دارو بگذارید و آن را محکم کنید.

روش مصرف استامینوفن با سرنگ

ب: برای بیمارانی که دارو را توسط قطره چکان مصرف می کنند
  • قبل از هر بار مصرف بطری را تکان دهید.
  • دز توصیه شده را با قطره چکان اندازه گیری کنید. از هیچ سرنگ، قاشق، قطره چکان یا وسیله دیگری برای دادن دارو به کودک استفاده نکنید.
  • درپوش را بردارید، قطره چکان را درون بطری ببرید و به میزان توصیه شده توسط پزشک از دارو بردارید.
  • دارو را به آرامی توسط قطره چکان وارد دهان کودک کنید.
  •  درپوش را روی بطری بگذارید و آن را محکم کنید.

مصرف استامینوفن با قطره چکان

پ: برای بیمارانی که استامینوفن را به صورت گرانول های خوراکی مصرف می کنند

  • قبل از مصرف دارو، تعداد بسته های مورد نیاز برای یک دز را باز کنید.
  • گرانول های داخل بسته ها را با مقدار کمی از غذاهای ملایم مانند پوره سیب، بستنی یا مربا ترکیب کنید
  • گرانول استامینوفن را همراه با غذا بخورید.

ت: برای بیمارانی که استامینوفن را به صورت پودرهای خوراکی مصرف می کنند (به عنوان مثال در کودکان)

  • این کپسول ها طوری در نظر گرفته نشده اند که به طور کامل بلعیده شوند. قبل از مصرف دارو، تعداد لازم برای یک دز را باز کنید.
  • پودر هر کپسول را در یک قاشق چایخوری (5 میلی لیتر) آب یا مایع دیگر خالی کنید.
  • دارو را همراه با مایع بنوشید. ممکن است پس از مصرف دارو مایعات بیشتری مصرف کنید.
  •  همچنین این امکان وجود دارد که دارو را با مقداری غذای نرم، مانند پوره سیب، بستنی یا مربا ترکیب کنید. پودر استامینوفن را همراه با غذا مصرف کنید.

ث: برای بیمارانی که استامینوفن را به صورت شیاف مصرف می کنند

اگر شیاف بیش از حد نرم باشد، آنرا به مدت 30 دقیقه در یخچال قرار دهید یا قبل از باز کردن فویل آن را در آب سرد بیندازید.

برای قرار دادن شیاف:
  •  بسته بندی فویل را باز کنید و شیاف را با آب سرد مرطوب کنید.
  •  با کمک انگشت خود شیاف را وارد مقعد کنید.

استامینوفن به شکل شیاف

دوز مصرف استامینوفن

دز این دارو برای بیماران مختلف، متفاوت خواهد بود. دستور پزشک یا دستورالعمل موجود روی بسته را دنبال کنید. اطلاعات لازم شامل دز متوسط مصرف دارو است. اگر دزها متفاوت است، مصرف دارو را تغییر ندهید مگر اینکه پزشک دستور داده باشد.

الف: برای درد و تب

برای فرم های خوراکی و مقعدی (کپسول ها، گرانول ها، پودرها، محلول ها، شیاف ها، سوسپانسیون یا قرص ها):

ب: بزرگسالان و نوجوانان

هر 4 تا 6 ساعت به میزان 650 تا 1000 میلی گرم در صورت نیاز. دز دارو بر اساس فرم و قدرت آن تعیین می شود. دستورالعمل های موجود روی بسته درباره حداکثر دز در هر روز را، به دقت مطالعه کنید.

ج: کودکان

دز دارو بر اساس وزن یا سن بیمار مشخص می شود. دستورالعمل روی بسته را برای تعیین حداکثر دز مصرفی در هر روز به دقت مطالعه کنید.

  • کودکان 11 تا 12 سال: 320 تا 480 میلی گرم در هر 4 تا 6 ساعت.
  • کودکان 9 تا 11 سال: 320 تا 400 میلی گرم در هر 4 تا 6 ساعت.
  • کودکان 6 تا 9 سال: 320 میلی گرم هر 4 تا 6 ساعت.
  • کودکان 4 تا 6 سال: 240 میلی گرم هر 4 تا 6 ساعت.
  • کودکان 2 تا 4 سال: 160 میلی گرم هر 4 تا 6 ساعت.
  • کودکان زیر 2 سال: استفاده و دز دارو باید توسط پزشک مشخص شود.

استامینوفن برای کودکان

فراموش کردن یک نوبت مصرف

اگر شما فراموش کردید یک نوبت از دارو را سر ساعت مصرف کنید، در سریع ترین زمان ممکن پس از یادآوری آن را استفاده کنید. با این حال، اگر نوبت بعدی مصرف نزدیک باشد، دز فراموش شده را در نظر نگیرید و طبق برنامه قبلی به مصرف دارو ادامه دهید. دز را دو برابر نکنید.

نگهداری

  • دارو را در ظرف بسته در دمای اتاق، دور از گرما، رطوبت و نور مستقیم نگهداری کنید. از انجماد دور نگه داشته شود.
  • در بطری را پس از مصرف ببندید. در دمای اتاق، دور از نور و گرما نگهداری شود. دارو از انجماد دور نگه داشته شود.
  • شیاف ها را می توان در یخچال نگه داشت، اما آنها را منجمد نکنید.
  • دور از دسترس اطفال نگه دارید.
  • داروهای تاریخ گذشته یا داروی هایی که دیگر مورد نیاز نیست را نگه ندارید.
  • از متخصص درباره چگونگی معدوم کردن داروهایی که استفاده نمی کنید سوال کنید.

احتیاط

  • بسیار مهم است که پزشک مسیر درمان شما یا کودکتان را در طول استفاده از دارو تحت نظر داشته باشد. این به پزشک اجازه می دهد تا از مفید بودن دارو برای بیمار آگاهی یابد و درباره ادامه مصرف آن تصمیم بگیرد.
  • اگر علائم بیماری یا تب در طول چند روز پس از مصرف دارو بهبود پیدا نکرد یا حتی بدتر شد، با پزشک خود مشورت کنید.
  • بسیاری از داروهای حاوی استامینوفن، شامل محصولاتی با نام های تجاری مانند Alka-Seltzer Plus®، Comtrex®، Drixoral®، Excedrin Migraine®، Midol®، Sinutab®، Sudafed®، Theraflu® و Vanquish® است.
  • اضافه کردن استامینوفن به دیگر داروهایی که حاوی استامینوفن هستند و در حال حاضر مصرف می کنید، ممکن است باعث شود بیش از مقدار بی خطر استامینوفن دریافت کنید. قبل از مصرف بیش از یک نوع داروی حاوی استامینوفن با پزشک خود صحبت کنید.
  • در صورتی که کودک شما دچار علائمی مثل درد در بالای معده، مدفوع کمرنگ، ادرار تیره، از دست دادن اشتها، حالت تهوع، خستگی یا ضعف غیر معمول، یا زردی چشم یا پوست شد، پزشک خود را مطلع کنید. این ها می توانند نشانه های یک مشکل جدی کبدی باشند.

عوارض استامینوفن در کودکان

  • اگر به صورت اتفاقی بیش از 1 یا 2 دز از استامینوفن را مصرف کردید، از نوشیدنی های الکلی اجتناب کنید. عدم اجتناب می تواند ممکن است آسیب کبدی را افزایش دهد، به خصوص اگر مقادیر زیادی الکل مصرف شود، میزان استفاده از استامینوفن بیش از مقدار توصیه شده روی بسته باشد یا اگر برای مدت طولانی آن را به طور مرتب مصرف کنید.
  • استامینوفن ممکن است روی نتایج برخی آزمایش های پزشکی تاثیر بگذارد. در صورت مصرف استامینوفن بین 3 تا 4 روز قبل از انجام هر نوع تست پزشکی، موضوع را با مسئول انجام آزمایش درمیان بگذارید. همچنین می توانید قبل از رفتن به آزمایشگاه و با تماس تلفنی درباره احتمال ایجاد مشکل ناشی از مصرف استامینوفن از متصدی سوال کنید.
  • استامینوفن می تواند باعث بروز خطا در آزمایش قند خون شود. اگر شما دچار دیابت هستید و متوجه تغییرات در نتایج آزمایش خود شدید، یا اگر سوالی در این زمینه دارد با پزشک خود مشورت کنید.
  • اگر فکر می کنید بیش از حد استامینوفن مصرف کرده اید، فوراً از اورژانس کمک بخواهید حتی اگر نشانه های مسمومیت وجود نداشته باشد. درمان برای جلوگیری از آسیب کبدی باید در سریع ترین زمان ممکن شروع شود.

عوارض جانبی استامینوفن

درکنار اثرات درمانی مورد نیاز، هر دارو ممکن است به برخی از عوارض جانبی ناخواسته منجر شود. اگرچه ممکن است همه این عوارض جانبی بروز نکند اما در صورت مشاهده، ممکن است نیاز به مراقبت پزشکی باشد. اگر هر یک از عوارض جانبی زیر رخ داد، بلافاصله با پزشک خود مشورت کنید:

عوارض جانبی نادر
  • مدفوع خونی یا سیاه
  •  ادرار خونی یا تیره
  • تب با یا بدون لرز (قبل از درمان وجود نداشته و به علت شرایط درمان رخ نداده باشد)
  • درد در قسمت پایینی پشت و/ یا طرفین (شدید و/ یا ناگهانی)
  • لکه های قرمز روی پوست
  • خارش پوست، کهیر یا جوش
  • گلو درد (قبل از شروع درمان وجود نداشته است)
  • زخم یا نقاط سفید روی لب یا دهان
  • کاهش ناگهانی در مقدار ادرار
  • خونریزی غیرمعمول یا کبودی
  • خستگی یا ضعف غیرمعمول
  • زردی چشم و پوست

در صورت بروز هر یک از علائم زیر که ناشی از مصرف بیش از حد دارو است، درمان اورژانسی دریافت کنید:

نشانه های مصرف بیش از حد
  • اسهال
  • افزایش تعریق
  • از دست دادن اشتها
  • حالت تهوع یا استفراغ
  • درد یا گرفتگی معده
  • تورم، درد یا حساسیت به لمس در قسمت بالایی شکم یا نواحی شکمی

سایر عوارض جانبی که در لیست وجود ندارند نیز ممکن است در برخی بیماران مشاهده گردد. اگر متوجه اثرات دیگری شدید، با افراد متخصص مشورت کنید.

از
1
رای