محققان اخیراً بررسی کردهاند که چگونه مصرف غذاهای شور بر میزان دریافت مایعات در جریان یک مأموریت شبیهسازی شده به مریخ تأثیر میگذارد. نتایج این پژوهش برخلاف انتظار رایج نشان میدهد شرکتکنندگانی که رژیم غذایی پرنمک داشتند نهتنها مایعات کمتری مصرف کردند، بلکه بدن آنها آب بیشتری تولید کرده و احساس گرسنگی بیشتری را تجربه کردند. این در حالی است که باور عمومی همواره بر این بوده که نمک باعث تشنگی میشود و به همین دلیل پیشتر تیمهای تحقیقاتی حوزه هوافضا رژیمهای کمنمک را برای فضانوردان در سفرهای طولانی توصیه میکردند تا مصرف آب بهینه شود.
با این حال، پژوهشگران مرکز هوافضای آلمان (DLR)، مرکز پزشکی مولکولی مکس دلبروک (MDC) و سایر نهادها در همکاری با روسکوسموس و آژانس فضایی اروپا (ESA) در یک مطالعه بلندمدت تحت شرایط شبیهسازی مأموریت مریخ، دادههای متفاوتی به دست آوردند. این تحقیق طی دورههای 105 و 205 روزه انجام شد و در آن میزان دریافت و دفع مواد مغذی و مایعات در شرکت کنندگان بهدقت پایش گردید. در این مقاله از سلام دنیا به بررسی نتایج این پژوهش و تأثیر واقعی نمک بر مصرف آب و عملکرد بدن پرداختهایم.
تأثیر واقعی نمک بر مصرف آب و عملکرد بدن
1. تاثیر نمک بر روی بدن: نمک برای عملکردهای بدن ضروری است
نمک طعام که با نام شیمیایی کلرید سدیم (NaCl) نیز شناخته میشود، یک ترکیب مهم برای بدن ماست. سدیم نه تنها در تنظیم فشار خون نقش دارد، بلکه نقش مهمی در انتقال تکانههای عصبی نیز ایفا میکند. بنابراین مصرف روزانه آن کاملاً ضروری است.
حتما بخوانید: چگونه عادت نمک خوردن را ترک کنیم؟
جای تعجب نیست که نمک به مقدار فراوان در بسیاری از مواد غذایی فرآوری شده صنعتی امروزی وجود دارد. سازمان بهداشت جهانی (WHO) توصیه میکند که روزانه بیش از پنج گرم نمک مصرف نکنیم، اما این موضوع مانع از آن نمیشود که بسیاری از ما در وعدههای غذایی از نمکدان استفاده نکنیم. طبق درک فعلی ما، مصرف بیش از حد نمک با فشار خون بالا و بیماریهای قلبی عروقی مرتبط است. برای حفظ سطح متعادل سدیم، بدن به طور طبیعی نمک اضافی را با آب پیوند میدهد و آن را از طریق ادرار دفع میکند. بنابراین نتیجه منطقی این است: نمک بیشتر به این معنی است که بدن به آب بیشتری نیاز دارد، بنابراین غذای شور شما را تشنه میکند.
محققان تنها کسانی نبودند که از نتایج مطالعه جدید شگفت زده شدند. به گفته لوفت، داوران مجله تحقیقات بالینی (JCI)، نشریه تحقیقات زیست پزشکی که این مطالعه در آن منتشر شده است، تردیدهایی داشتند و مطالعات تکمیلی روی مدل های حیوانی ضروری تشخیص داده شد.
2. تاثیر نمک بر روی بدن: نمک شما را تشنه نمیکند، بلکه گرسنه میکند
ینس تیتز، محقق اصلی مطالعه دوم و استاد بیمارستان دانشگاه ارلانگن-نورنبرگ و دانشگاه وندربیلت در نشویل، تنسی، میگوید: «هوموستاز آب یا متعادل کردن آب در بدن، باید به عنوان یک وظیفه مشترک کبد، عضلات و کلیهها در نظر گرفته شود.»
نتایج مطالعه دوم نشان میدهد که اوره میتواند نقش اساسی در سیستم تنظیم آب بدن داشته باشد. اوره در کبد و عضلات اسکلتی بسیاری از موجودات زنده ایجاد میشود و عموماً محصول تجزیه فرآیندهای متابولیکی محسوب میشود.
حتما بخوانید: فواید خوردن آب نمک ناشتا و با معده خالی و بعد از غذا
با این حال، به گفته محققان، به نظر میرسد که اوره در موشهای مورد آزمایش، کار دیگری نیز انجام داده است. اوره پیوند بین کلرید سدیم و آب را حل کرد و باعث افزایش غلظت نمک در ادرار شد، در حالی که مقداری آب دوباره جذب بدن میشد. لوفت توضیح میدهد: «اوره آنطور که قبلاً تصور میشد، فقط یک محصول زائد نیست. در عوض، ثابت شده است که یک اسمولیت بسیار مهم است، ترکیبی که با آب پیوند برقرار میکند و به انتقال آن کمک میکند. اوره هنگام دفع نمک به حفظ آب در بدن کمک میکند.»
سنتز اوره یک فرآیند بسیار انرژیبر است. این موضوع در گزارشهای اولین شرکتکنندگان در مطالعه که از احساس گرسنگی در رژیم غذایی شورتر شکایت داشتند و همچنین در میزان مصرف غذا در مدلهای حیوانی منعکس شد. برای حفظ وزن پایدار، به موشها باید 25٪ کالری بیشتر داده میشد.
سخن آخر
با این حال، پیش از آنکه بخواهیم بهطور کامل در برداشتهای رایج درباره نمک تجدیدنظر کنیم، باید به این نکته توجه داشت که نتایج بهدستآمده هنوز نیازمند تکرار و تأیید در مطالعات گستردهتر هستند. اگر در تحقیقات آینده نیز همین الگوها تأیید شوند، میتواند نشان دهد که سازوکار تنظیم نمک و آب در بدن انسان بسیار پیچیدهتر از تصور فعلی ماست. در چنین حالتی، حتی ارتباط شناختهشده میان مصرف بالای نمک، فشار خون بالا و بیماریهای قلبیعروقی نیز ممکن است نیازمند بازبینی و بررسی دوباره از زاویهای جدید باشد.
مطالب مرتبط:
بهترین و بدترین نمک خوراکی در ایران و دنیا
مضرات خوردن نمک زیاد و میزان مصرف مجاز
فواید سم زدایی بدن از طریق پا با نمک
دیدگاه ها