فواید و خواص پنیرک در طب سنتی برای درمان بیماری ها و پوست

فواید و خواص پنیرک در طب سنتی برای درمان بیماری ها و پوست از مهمترین خواص پنیرک برای تقویت سیستم ایمنی و پیشگیری از سرطان پروستات است. گل پنیرک سرشار از کلروفیل است، رنگدانه سبز و ضد سرطان که اندام‌های داخلی ما را تمیز می کند. خواص گل پنیرک در طب سنتی را در سلام دنیا بخوانید.

پنیرک گیاهی است با خواص درمانی فراوان که در مناطق دشتی و باغ‌ها رشد می‌کنند. اجزای محتلف آن از جمله گل، برگ، دانه و ... به شکل دمنوش، خشک شده یا تازه فواید زیادی برای درمان انواع بیماری‌ها از جمله مشکلات تنفسی، ناراحتی‌های گوارشی و موارد دیگر دارد. در این مقاله از سلام دنیا به طور مفصل به خواص پنیرک و نحوه مصرف آن می‌پردازیم.

گل پنیرک چیست و چه فوایدی دارد؟

گل پنیرک با علمی Malva sylvestris شناخته می‌شود، گل پنیرک یا گل پنیری گونه‌ای از تیره مالوها در خانواده Malvaceae است که همچنین دارای تعدادی نام دیگر از جمله مالوی جنگلی، مالوی بلند، مالوی سبز، گیاه پنیری، گل مایل به ارغوانی، مالوا، پانسیلوس، هالیوک فرانسوی، گل مروارید درختی، دکمه‌های بیلی، گیاه دکمه‌ای، گل پنیر، گل مالو کوتوله، گل مالو، گل مروارید، گل مالو برگ گرد، گل مالوی پنیری، گل مالوی کوتوله، گل مالو برگ دار و مالو دونده نیز می باشد. این گیاه بومی اروپا، شمال آفریقا و جنوب غربی آسیا است. این گیاهان در آمریکای شمالی نیز دیده شده و از اروپای غربی تا روسیه کشت می‌شوند. نام آن یک نام باستانی لاتین است. عنوان خاص آن از زبان لاتین به معنی گل آبی جنگل است.

خواص پنیرک

گل پنیرک کجا می‌روید؟

گل پنیرک یا گل پنیری یک گیاه یک ساله یا دو ساله است که حدود 3–4 پا (0.91–1.22 متر) قد می کشد. این گیاه در مناطق مختلفی مانند باغ‌ها، باغچه‌ها، دشتها، لبه‌های چمن، انبارها، حاشیه جاده ها، مسیرهای راه آهن، زمین‌های خالی، زمین های زباله‌، حاشیه‌های مزرعه، کنار جاده ها و بین علف های هرز و چمن‌ها در حال رشد است. در باغ های زیر کشت، زمین‌های زراعی، مزارع متروکه، زمین‌های خالی، کنار ریل راه آهن و گوشه های حیاط نیز دیده می‌شود. این گیاه دارای ساقه کلفت و تنومند و دارای ریشه های شاخه‌ای است. ساقه‌های آن قائم یا دنباله دار روی زمین با انتهای واژگون اند و حدود 10-60 سانتی متر (4-24 اینچ) طول دارند.


حتما بخوانید: خواص گل بنفشه برای سلامتی و پوست


برگ گل پنیرک

برگهای گل به طور قابل توجهی چین خورده اند، معمولاً با حاشیه دندانه دار. هر برگ 2-4 سانتیمتر (0.79-1.57 اینچ) طول، 2-5 سانتی متر (0.97-1.97 اینچ) عرض دارد. برگها غالباً یک لکه بنفش در مرکز قاعده دارند. برگ‌های گل پنیرک دارای دمبرگ‌های بلندی است. شاخ و برگ سبز قطور آنها اشاره به تحمل خشکسالی شان دارد. در طول گلدهی برگها به طور متناوب روی ساقه ها ظاهر می شوند. چون برگها ماندگارند به مرور قطورتر می شوند. سراسر اندام گیاه پرز دار است.

گل گیاه پنیرک

گلها فنجانی شکل و پنج شاخه ای و رنگشان از سفید تا صورتی تا سایه های بنفش و آبی پراکنده است. گاهی اوقات رگه‌های ظریف رنگی از مرکز گل به بیرون تابانده می‌شود. هنگامی که آنها برای اولین بار در ماه ژوئن گل مس دهند، گیاه سرحال است، اما با پیشرفت تابستان، برگها رنگ سبز خود را از دست می دهند و ساقه ها ظاهر ژولیده می شوند. گلدهی به طور معمول از ژوئن تا سپتامبر انجام می شود. 

تاریخچه مصرف دارویی گیاه پنیرک

دیوسکوریدس با اشاره به چندین خاصیت دارویی، به ویژه برای سیستم هضم و استفاده خارجی برای مشکلات مختلف پوستی، از گیاه پنیرک نام برده است. از نظر بالینی، هر دو نوع گل پنیرک پرورشی و وحشی کاملاً مفید هستند. گل پنیرک پرورشی نیز در منابع عربی ذکر شده است، مانند ابن العوام، یک کشاورز عرب اسپانیایی در قرن دوازدهم، که استناد کرد این گیاه از همه سبزیجات دیگر مغذی‌تر و تولید خون بیشتری دارد.

خواص گیاه پنیرک برای زنان

خواص گیاه پنیرک برای سلامتی

1. خواص پنیرک برای مسائل گوارشی

برای آن دسته از افرادی که احساس دل درد می کنند و حرکات روده‌ای مطلوب ندارند استفاده از ملین‌های قدرتمند می تواند تأثیرات خوبی بر روی بدن بگذارد، اما با قرار دادن گل پنیرک در چای، می توانید یک نوشیدنی ملین ملایم ایجاد کنید که ممکن است سیستم هضم شما را تنظیم کرده و فشارهای موجود در آن سیستم را برطرف کند.

2. خواص پنیرک برای سیستم ایمنی بدن 

گل پنیرک همچنین می تواند با جلوگیری از عفونت‌های باکتریایی و سایر عوامل خارجی که بر زخم تأثیر می گذارد، سیستم ایمنی بدن را تقویت کند. این امر همچنین می‌تواند از طریق مصرف برگ، دانه ها و مکمل های گل پنیرک نیز حاصل شود. 


حتما بخوانید: تقویت سیستم ایمنی بدن با 15 ماده غذایی


3. خواص ضد التهابی روغن گیاه پنیرک برای پوست

اگر دچار گزش حشرات، کبودی، آفتاب سوختگی یا جوش های پوستی شده اید، یک ژل یا ضماد ساخته شده از گل پنیرک می تواند برای کاهش التهاب و تورم بسیار موثر باشد، ضمن اینکه ترمیم سریع تر آن را نیز تحریک می کند. هنگام استفاده از روغن خالص یا انواع پماد گل پنیرک، می توانید آن را روی مفاصل و دردها نیز بمالید.

4. خواص گل پنیرک برای مشکلات خواب

عصاره گیاه پنیرک را می‌توان در انواع داروهای بی‌حسی، بی خوابی ، اضطراب و استرس و حتی در داروهای بیهوشی که دندانپزشکان استفاده می کنند، یافت. اجزای مختلف این گیاه به آرامش سیستم عصبی کمک می کند و باعث ایجاد احساس آرامش و ریلکس بودن می شود. تحقیقات همچنین اثر بخشی عصاره گیاه پنیرک در درمان اختلالات خواب را در مقایسه با استفاده از دارویی مشابه والیوم نشان داده است. اگر از اختلالات خواب رنج می ‌برید و به سختی می‌توانید شب را بخوابید، وقت آن است که به بیرون از منزل بروید و برای رفع مشکل چند گیاه پنیرک را انتخاب کرده و بخرید. می توانید چای پنیرک را قبل از خواب بنوشید، یا از روغن استخراج شده از گیاه استفاده کنید.

5. خواص پنیرک برای بیماری های تنفسی

اگر از هرگونه گرفتگی قفسه سینه یا بیماری تنفسی رنج می برید، استفاده از پنیرک ایده خوبی است. نه تنها می تواند باعث افزایش خلط شود، بلکه می تواند مجاری تنفسی را پاکسازی کند، و به دلیل داشتن جنبه‌های ضد التهابی گلو و غدد را در حالی که باعث بهبود و خوب شدن سریع تر می شود تسکین می دهد.

6. خواص پنیرک برای تسکین درد

پنیرک یک مسکن محبوب، به ویژه در موارد موضعی در نظر گرفته شده است .اگر به نوعی روی پوست خود زخمی یا مجروحیتی داشته باشید، می توانید برگ‌های پنیرک را به صورت ضماد در ناحیه آسیب دیده قرار دهید. مواد شیمیایی موجود در برگها به دلیل داشتن ویتامین غنی نه تنها به تسریع در ترمیم کمک می کنند، بلکه خاصیت ضد درد خاصی را نیز در منطقه ایجاد می‌کنند و باعث کاهش درد و ناراحتی می شوند. از این توانایی ضد درد گل پنیرک می‌توان به روش‌های مختلفی در سراسر بدن، چه در داخل و چه در خارج استفاده کرد. این امر همچنین آن را به یک کاربرد محبوب در ماسک‌های صورت یا داروهای موضعی سردرد تبدیل می کند.

7. خواص پنیرک برای درمان سرفه، آسم و برونشیت 

پنیرک از پلی ساکاریدها با خواص ضد ویروسی و ضد عفونی کننده تشکیل شده است که به درمان اختلالات تنفسی و سرفه‌های مزمن خشک کمک می کند. مواد فعال گیاه به حذف مخاط از گلو کمک می‌کند و علاوه بر توانایی درمان آسم، برونشیت، آمفیزم و سایر بیماری‌های تنفسی، اثر آرام بخشی نیز دارد. اداره غذا و داروی آلمان به طور رسمی خواص درمانی گیاه را تأیید کرده و استفاده از داروهای حاوی گل پنیرک را برای درمان گلودرد و سرفه خشک تأیید کرده است.


حتما بخوانید: درمان خانگی سرفه خشک و خلط دار 


8. خواص پنیرک در درمان عفونت‌ها، زخم های پوستی و سوختگی

اجزای ضد التهابی گل پنیرک در درمان انواع مشکلات پوستی موثر است. از این گیاه برای تسکین بثورات، زخم ها، سوختگی‌ها، گزش حشرات و اگزما استفاده می‌شود، زیرا پلی ساکاریدهایی که باعث تغذیه و تسکین پوست می‌شوند نیز کمی بی حس می‌شوند. اگر از پوستی خشک و تحریک شده تحت تأثیر آب و هوا رنج می‌برید، مالیدن محلول عصاره گل پنیرک بر روی پوست باعث نرم و مرطوب شدن آن می شود. برای تسکین قرمزی‌، تورم و سوزن سوزن شدن‌، چای عصاره گل پنیرک را مستقیماً در ناحیه تحریک شده یا با پارچه ای آغشته به شیره گیاه، بمالید.

خواص گل پنیرک برای پوست

9. خواص ضد پیری گیاه پنیرک و استفاده از آن در مواد آرایشی طبیعی

استفاده از ماسک های خانگی و کرم های صورت که حاوی عصاره گیاه گل پنیرک هستند برای درمان پیری زودرس پوست موثر است. شرکت های آرایشی و بهداشتی از محصولات عصاره گیاهی پنیرک در محصولات آرایشی مختلف مانند صابون، مواد آرایشی و محصولات مراقبت از پوست استفاده می کنند. دلیل این امر این است که گل پنیرک غنی از اجزای مقابله با رادیکال‌های آزاد است که به سلول‌های پوست ما آسیب می رسانند و باعث ایجاد چین و چروک می شوند. علاوه بر این، ویتامین A ظاهری درخشان و جوان را به پوست می‌بخشد. همچنین برای مراقبت از مو موثر است و برای افرادی که موهای شکننده دارند استفاده می شود. استفاده از مواد معطر و مرطوب کننده پوست می‌تواند به سلامت آن کمک کرده و خاصیت کشسانی و استحکام آن را بازیابد.

10. خواص پنیرک برای عفونت لثه

برگهای گل پنیرک از اجزای ضد باکتری و ضد التهابی تشکیل شده‌اند که از لثه ها و حفره دهان در برابر بیماری ها و عفونت محافظت می کند. پلی فنول‌های موجود در گیاه با توانایی مبارزه در برابر رادیکال‌های آزاد از ایجاد پلاک باکتری جلوگیری می‌کنند. آن دسته از ما که از لثه‌های ملتهب رنج می بریم می دانیم که این پدیده ای نگران کننده و تکرار شونده است که بر کیفیت زندگی ما تأثیر می گذارد و بسیاری از افراد یافتن راه حل دائمی را دشوار می دانند. استفاده از چای گل پنیرک به عنوان دهانشویه ممکن است یک روش طبیعی و موثر برای درمان منظم سلامت حفره دهان شما باشد.

11. خواص پنیرک برای تقویت سیستم ایمنی و پیشگیری از سرطان پروستات

مانند سایر سبزیجات برگ دار، گل پنیرک سرشار از کلروفیل است، رنگدانه سبز و ضد سرطانی که اندام‌های داخلی ما را تمیز می کند. فراتر از توانایی آن در جلوگیری از انواع مختلف سرطان، در پیشگیری و بهبود سرطان پروستات نیز به ویژه موثر است. محققانی که گیاه پنیرک را مورد مطالعه قرار دادند، ماده ای به نام بتا-سیتوسترول را کشف کرده‌اند که به دلیل توانایی آن در جلوگیری از تومورهای غده پروستات شناخته شده است. از این گیاه می توان به عنوان یک اقدام پیشگیرانه برای افراد در معرض خطر ابتلا به این سرطان استفاده کرد.


حتما بخوانید: سرطان پرستات چیست


12. خواص پنیرک برای درمان یبوست و ناراحتی معده

موسیلاژهای پلی ساکاریدی پنیرک باعث شل شدن و روانکاری دیواره های روده و جذب بهتر غذا می شوند. این ماده همچنین به کاهش اسیدیته معده که باعث ناراحتی معده می شود کمک می کند. خوردن گل پنیرک و یا مصرف گیاه به عنوان دم نوش، چای به افرادی که از یبوست، معده تحریک پذیر و گرفتگی روده رنج می‌برند و به مکمل تسکین دهنده نیاز دارند کمک می‌کند. علاوه بر این، گل پنیرک یک گیاه ملین محسوب می‌شود و در انواع مکمل های غذایی برای آرامش و تسکین معده استفاده می شود.

13. خواص پنیرک رد درمان سنگ کلیه و عفونت های دستگاه ادراری

بسیاری از افراد از آب قره قاط(کران بری) به عنوان وسیله ای برای کاهش احساس سوزش، تکرر و فوریت در ادرار و درد در قسمت تحتانی شکم استفاده می کنند، اما از طرفی نیز تنها راه حل طبیعی این مشکل نیست. گیاه گل پنیرک یک گزینه عالی برای درمان چنین مشکلاتی است زیرا دارای یک ماده ضد التهابی است که به بهبود چنین عفونت هایی کمک می کند. پنیرک ویژگی مهم دیگری نیز در این زمینه دارد، این یک داروی ادرار آور است که به پاکسازی مواد زائد از کلیه‌ها کمک می کند و از ایجاد سنگ در آنها جلوگیری می کند.

دمنوش گل پنیرک برای چی خوبه

کاربردهای سنتی و خواص سلامتی گیاه پنیرک (خواص پنیرک در طب سنتی)

  • تمام قسمت های این گیاه دارای خاصیت ضد التهابی(انتی فلوژستیک)، قابض، ضد درد، ادرار آور، نرم کننده، خلط آور، ملین، تسکین دهندگی هستند.
  • برگها و گلهای این گیاه را می‌توان به عنوان بخشی از رژیم غذایی مصرف کرد، یا از برگها، گلها یا ریشه ها دم نوش تهیه کرد.
  • برگها و گلها مهم ترین قسمت مورد استفاده هستند، پنیرک به دلیل دارا بودن خواص ضد درد، التهاب و کبودی به دارویی ارزشمندی برای رفع كبودی، التهاب، گزش حشرات و غیره تبدیل شده است.
  • می توان آنها را به صورت خوراکی برای درمان بیماریهای دستگاه تنفسی و مشكلات دستگاه گوارش هم مصرف كرد.
  • وقتی با اوکالیپتوس ترکیب شود، داروی خوبی برای سرفه و سایر بیماری های قفسه سینه است.
  • گیاه پنیرک یک ملین عالی برای کودکان خردسال است.
  • برگها را می توان به صورت تازه استفاده کرد چون همیشه در دسترس هستند یا می توانید آنها را در بهار جمع کنید و برای استفاده در فصل های بعد خشک کنید.
  • گل ها در تابستان برداشت می شوند و می توانید برای استفاده های بعدی آنها را خشک کنید.
  • ممکن است خانوم های باردار یا مادران نوزادان متولد شده مایل باشند بدانند که برگ های گیاه پنیرک می تواند میزان مورد نیاز آهن و همچنین روی و اکثر ویتامین ها را برای بدن فراهم می کند.
  • در گذشته آب گیاه پنیرک  به همرا روغن آن برای جلوگیری از ریزش مو، مورد استفاده قرار می گرفت.
  • در آناتولی شرقی، از پنیرک (یا مالوا) به عنوان دمنوش برای درمان معده درد، اسهال و آسم استفاده می شود.
  • در پاکستان تصور می شود که مصرف خوراکی این گیاه به درمان بواسیر کمک می کند.
  • از دانه های پودر شده گیاه پنیرک برای درمان زخم مثانه و سرفه استفاده می شود.
  • ایتالیایی ها از این گیاه برای تهیه دم نوش برای کمک به رفع التهاب و گلودرد به روش "غرغره کردن" استفاده می کنند. از عصاره گیاه البته بصورت گرم برای درمان افسردگی استفاده می شود.

حتما بخوانید: قویترین داروی گیاهی و مکمل ضد افسردگی


  •  برگ‌هایی که به عنوان دمنوش در شیر جوشانده می شوند برای درمان سرفه های شایع  استفاده می شوند.
  • گفته می‌شود دم نوش تهیه شده از این گیاه به مادران شیرده کمک می کند تا شیر بیشتری تولید کنند.
  • دم نوش تهیه شده از برگ یا گل پنیرک ممکن است به عنوان درمانی برای سرفه، زکام و گرفتگی صدا استفاده شود.
  • برگها، گلها و حتی ریشه ها گیاه پنیرک هم بصورت خوراکی و هم استعمال خارجی، برای طیف وسیعی از بیماری ها مانند مشکلات گوارشی (یبوست، اسهال، معده درد)، تنفسی (سرفه ، گلو درد)، گردش خون (کم خونی)، بیماری های پوستی (آکنه ، جوش) وبیماری سیستم دفع مورد استفاده قرار می گیرند.

خواص پنیرک و لاغری

خواص گیاه پنیرک در پخت و پز

  • برگ های این گیاه را می توان به صورت خام یا پخته مصرف کرد.
  • پنیرک گیاهی  با لعاب و عطر و طعم مطبوع ملایمی که دارد به عنوان ماده غلیظ کننده عالی در تهیه سوپ محسوب می شود.
  • برگ های جوان همچنین جایگزین بسیار مناسبی برای کاهو در سالاد هستند.
  • دانه را می توان به صورت خام مصرف کرد.
  • دانه به خوبی طعم مغزها هستند اما خیلی از افراد تمایل زیادی به جمع آوری آنها ندارند.
  • گلها را می توان به سالاد اضافه یا از آنها به عنوان تزیین غذا استفاده کرد.
  • عطر و طعم مطبوع پنیرک با بافتی مشابه سبزیجات برگ سبز یک ترکیب دلپذیر و زیبا به کاسه سالاد می دهد.
  • دم نوش برگ‌های پنیرک جایگزین چای است.
  • برگهای جوان زمانی که می‌جوشند مثل سبزیجاتی می شوند که در قرن نوزدهم در چندین قسمت اروپا مصرف می شدند.
  • در چین، ریشه گیاه پنیرک یک ماده محبوب و رایج برای تهیه سوپ های دلچسب است که در عین حال داروی قوی هم محسوب می شود.
  • برگ ها زمان پخته شدن لعابی شبیه به بامیه ایجاد می کنند و می توانند به عنوان غلیظ کننده سوپ و خورشت استفاده شوند.
  • ریشه های گیاه پنیرک زمانی که در آب جوشانده می شود لعاب غلیظ تولید می کند. مایع غلیظی که ایجاد می شود را می توان هم زد و برای تهیه مرنگ (نوعی شیرینی) به جای ماده ای مانند سفیده تخم مرغ استفاده کرد.
  • پنیرک در اصل به صورت آب پز و بعد بصورت طعم دار شده با روغن، به همراه برنج و گوشت در خورشت، در سوپ ‌ها، با حبوبات، در روغن زیتون سرخ شده یا تفت داده و با سایر مواد سرو و به عنوان ماده میانی شیرینی (پای) مصرف می شوند.
  • غلاف دانه نارس در اوایل تابستان جمع آوری می‌شوند و به عنوان یک سرگرمی در هنگام پیاده روی به ویژه توسط کودکان به صورت خام خورده می شوند.
  • از گل ها برای تهیه دم نوش های گیاهی استفاده می شود.
 سخن آخر

گیاه پنیرک یکی از گیاهان دارویی است که در کشور ما به طور گسترده در مراتع، باغ‌ها و مزارع و ... رشد می‌کند. این گیاه خواص دارویی فراوانی دارد و همچنین به صورت دمنوش، چای، یا بخشی از سالاد و غذا نیز مصرف می‌شود. عوارض جدی در مصرف آن دیده نشده است اما به خاطر داشتن خاصیت ملین، استفاده بیش از حد می‌تواند منجر به اسهال شود. با این وجود زنان باردار بهتر است پیش از مصرف با پزشک مشورت کنند. اگر این مقاله را مفید می‌دانید می توانید آن را در دیگر شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید. 


مقالات مرتبط:

خواص گل ختمی برای سلامتی، پوست و مو

خواص گل گاو زبان در طب سنتی برای پوست و اعصاب و عوارض آن

از
2
رای