پروپرانولول Propranolol؛ کاربرد، نحوه استفاده، عوارض و تداخلات

پروپرانولول Propranolol؛ کاربرد، نحوه استفاده، عوارض و تداخلات پروپرانولول یک داروی تجویزی است که به شکل های قرص، کپسول، محلول و تزریقی موجود است و معمولا برای درمان فشار خون بالا استفاده می شود. از عوارض جانبی این دارو نیز می توان به سرگیجه، حالت تهوع، ... اشاره کرد.

پروپرانولول دارویی از دسته ی داروهای مسدودکننده ی گیرنده های بتا می باشد. این دارو که در درمان موارد متعدد و متنوعی کاربرد دارد، بر روی عملکرد قلب و عروق خونی اثر دارد.

موارد استفاده از پروپرانولول

از این دارو برای درمان فشار خون بالا، ضربان قلب نامنظم، لرزش (رعشه) و سایر اختلالات استفاده می شود. این دارو پس از سکته قلبی برای افزایش احتمال زنده ماندن استفاده می شود. همچنین برای جلوگیری از سردردهای میگرنی و درد قفسه سینه (آنژین) استفاده می شود. کاهش فشار خون بالا به جلوگیری از سکته مغزی، حمله قلبی و مشکلات کلیوی کمک می کند. جلوگیری از درد قفسه سینه می تواند به بهبود توانایی شما در ورزش کمک کند. این دارو با مسدود کردن عملکرد برخی مواد شیمیایی طبیعی در بدن (مانند اپی نفرین) که بر قلب و رگ های خونی تأثیر می گذارد، عمل می کند. این اثر باعث کاهش ضربان قلب، فشار خون و فشار بر روی قلب می شود.

پروپرانولول چیست؟

نحوه استفاده از پروپرانولول

بخش هشدار دارو را نیز مطالعه کنید.

  • این دارو را به شکل خوراکی معمولا 2 تا 4 مرتبه در روز یا مطابق با تجویز پزشک مصرف کنید. این دارو را قبل از غذا مصرف کنید (و اگر چهار مرتبه در روز استفاده می کنید، در زمان خواب نیز مصرف کنید). دوز مصرفی داروهای مایع را با قاشق یا دستگاه مخصوص اندازه گیری دارو مشخص کنید. از قاشق های خانگی برای این کار استفاده نکنید، زیرا ممکن است دوز صحیح دارو را دریافت نکنید.
  • دوز مصرفی بستگی به شرایط پزشکی و پاسخ به درمان دارد.
  • از این دارو به طور مرتب استفاده کنید تا بیش ترین فواید آن را کسب کنید. جهت کمک به یادآوری، هر روز در یک زمان مشخص این دارو را مصرف کنید. حتی اگر احساس بهتر شدن دارید، مهم است که به مصرف دارو مطابق با تجویز پزشک ادامه دهید.
  • از این دارو برای جلوگیری از درد قفسه سینه یا میگرن استفاده می شود بنابراین نباید در هنگام بروز درد در قفسه سینه یا میگرن استفاده شود. برای تسکین حمله ناگهانی مطابق با تجویز پزشک داروهای دیگری مصرف کنید (به عنوان مثال، قرص های نیتروگلیسیرین زیر زبانی برای درد قفسه سینه، سوماتریپتان برای میگرن). برای جزئیات بیش تر با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید.
  • اگر داروهای خاصی را برای پایین آوردن سطح کلسترول مصرف می کنید (کلستیرامین یا کلستیپول)، داروی پروپرانولول را حداقل یک ساعت قبل و 4 ساعت بعد از مصرف این داروها مصرف کنید.
  • برای درمان فشار خون بالا، 1 تا 2 هفته طول می کشد تا فواید این دارو را دریافت کنید.
  • اگر علائم شما وخیم تر شد (مثلا، میزان فشار خونی که به طور معمول اندازه گیری می کنید، افزایش پیدا کرد، درد قفسه سینه یا میگرن بیش تر اتفاق می افتد).

موارد استفاده از پروپرانولول

عوارض جانبی مصرف پروپرانولول

بخش هشدار دارو و اقدامات احتیاطی را نیز بررسی کنید.

  • سرگیجه، گیجی یا خستگی ممکن است هنگام تنظیم کردن بدن تان با دارو رخ دهد. حالت تهوع یا استفراغ، درد شکمی، تغییرات بینایی، مشکل خواب، و کابوس ممکن است رخ دهد. اگر هر یک از عوارض جانبی ادامه پیدا کرد و یا وخیم تر شد، سریعا به پزشک یا داروساز خود اطلاع دهید.
  • این دارو ممکن است باعث کاهش جریان خون در دست و پا و سرد شدن آن ها شود. سیگار کشیدن ممکن است این اثر را وخیم تر کند. لباس گرم بپوشید و از استفاده از تنباکو اجتناب کنید.
  • به خاطر داشته باشید که پزشک این دارو را تجویز کرده، زیرا تاشخیص داده که فواید آن بیش تر از خطر عوارض جانبی این دارو است. بسیاری از افراد با مصرف این دارو عوارض جانبی جدی ندارند.
  • در صورت بروز هر یک از این عوارض جانبی جدی اما بعید زیر، سریعا به پزشک خود اطلاع دهید: آبی شدن دست و پا، تغییرات خلقی و روحی (مانند افسردگی)، بی حسی یا سوزن سوزن شدن دست ها یا پاها، علائم جدید یا وخیم تر شدن علائم نارسایی قلبی (مانند تنگی نفس، تورم مچ پا یا پا، خستگی غیر معمول، افزایش وزن ناگهانی یا غیر عادی)، ضربان قلب بسیار کند، کاهش توانایی میل جنسی، افزایش تشنگی یا ادرار.
  • در صورت بروز هر گونه علائم نادر اما بسیار جدی زیر، بلافاصله درخواست کمک پزشکی کنید: به راحتی دچار خون ریزی یا کبودی شدن، علائم عفونت (به عنوان مثال، تب یا گلو درد مداوم)، درد و تورم مفاصل.
  • یک واکنش آلرژی زا بسیار جدی به این دارو نادر است، اما در صورت مشاهده علائم آلرژی زا جدی، از جمله موارد زیر، فورا درخواست کمک پزشکی نمایید: جوش، خارش یا تورم (به ویژه در صورت یا زبان یا گلو)، سرگیجه شدید، مشکل در تنفس.

عوارض جانبی مصرف پروپرانولول

این فهرست کاملی از عوارض جانبی احتمالی این دارو نیست. اگر شما عوارض جانبی دیگر ذکر نشده در فهرست فوق را مشاهده کردید، با پزشک یا داروساز خود تماس بگیرید.

اقدامات احتیاطی در رابطه با مصرف پروپرانولول

  • قبل از مصرف پروپرانولول، اگر به این دارو، سایر داروهای مسدود کننده های بتا (مانند متوپرولول) و یا هرگونه مواد دیگر آلرژی دارید، به پزشک یا داروساز خود اطلاع دهید. این محصول ممکن است حاوی مواد غیرفعال باشد، که می تواند باعث بروز واکنش های آلرژی زا یا سایر مشکلات شود. برای اطلاعات بیش تر با داروساز خود صحبت کنید.
  • قبل از مصرف این دارو، در مورد سابقه پزشکی خود به خصوص اگر هر یک از بیماری های زیر را دارید، با پزشک یا داروساز خود مشورت نمایید: مشکلات تنفسی (مانند آسم، برونشیت، آمفیزم)، نارسایی قلبی، انواع خاصی از مشکلات ضربان قلب (برادیکاردی سینوسی، سندرم ولف پارکینسون وایت، انسداد دهلیزی بطنی درجه دوم یا سوم)، تیروئید پرکار (پرکاری تیروئید)، بیماری کلیوی، بیماری کبد، مشکلات گردش خون (مثل بیماری رینود)، انواع خاصی از تومور (فئوکروموسیتوم)، اختلالات خلقی و روانی (مانند افسردگی)، بیماری عضلانی یا عصبی خاص (میاستنی گراویس)، واکنش آلرژی زا شدید.
  • قبل از جراحی، در مورد کلیه محصولاتی که استفاده می کنید (از جمله داروهای تجویزی، داروهای بدون نسخه و محصولات گیاهی) به پزشک یا دندان پزشک خود اطلاع دهید.

اقدامات احتیاطی قبل از مصرف پروپرانولول

  • اگر به دیابت مبتلا هستید، این دارو ممکن است ضربان قلب سریع یا کوبشی که در اثر پایین آمدن بیش از حد قند خون احساس می کنید (هیپوگلیسمی) را مشخص نکند. سایر علائم قند خون پایین مانند سرگیجه یا تعریق نیز در هنگام مصرف این دارو رخ نمی دهند. این دارو ممکن است کنترل سطح قند خون را دشوار تر کند. قند خون را به طور مرتب طبق دستور پزشک بررسی کنید و نتایج را با پزشک در میان بگذارید. اگر علائم فشار خون بالا مانند افزایش تشنگی یا ادرار را داشتید، فورا به پزشک خود اطلاع دهید. ممکن است نیاز به تنظیم داروهای دیابت، برنامه ورزشی یا رژیم غذایی شما باشد.
  • این دارو ممکن است باعث سرگیجه شود. الکل یا ماری جوانا (با نام انگیسی Cannabis)، می تواند باعث افزایش میزان سرگیجه شما شود. در حین مصرف این دارو رانندگی نکرده و از ماشین آلات استفاده نکنید و یا هر کاری که نیاز به هوشیاری یا دید واضح دارد، انجام ندهید تا زمانی که به صورت ایمن قادر به انجام آن باشید. از مصرف نوشیدنی های الکلی اجتناب نمایید. در صورت استفاده از ماری جوانا (Cannabis) به پزشک خود اطلاع دهید.
  • برای کاهش خطر سرگیجه یا گیجی، از وضعیت نشسته یا دراز کشیده به آرامی بلند شوید.
  • فرم مایع این دارو ممکن است حاوی الکل باشد. اگر به الکل یا بیماری های کبدی اعتیاد دارید، توصیه می شود که احتیاط کنید. از پزشک یا داروساز در مورد استفاده بی خطر از این دارو بپرسید.
  • در دوران بارداری، این دارو فقط در مواردی که به وضوح به آن نیاز باشد، باید مورد استفاده قرار بگیرد. نوزادانی که در دوران بارداری در معرض این دارو قرار دارند ممکن است دچار کاهش وزن هنگام تولد، قند خون پایین یا تنفس یا ضربان قلب آهسته شوند. در مورد خطرات و فواید آن با پزشک خود صحبت کنید.
  • این دارو به شیر مادر منتقل می شود. قبل از شیردهی با پزشک مشورت کنید.

عوارض مصرف پروپرانولول

تداخلات دارویی با پروپرانولول

بخش هشدار دارو را نیز مطالعه کنید.

  • تداخلات دارویی ممکن است باعث تغییر عملکرد داروهای شما یا افزایش خطر ابتلا به عوارض جانبی جدی شود. این مطلب شامل تمام تداخلات احتمالی این دارو نیست. فهرستی از تمام محصولاتی که استفاده می کنید (از جمله داروهای تجویزی، داروهای غیر تجویزی و محصولات گیاهی) را تهیه کنید و آن را با پزشک یا داروساز خود به اشتراک بگذارید. بدون مشورت با پزشک، مصرف این دارو را شروع یا متوقف نکرده و دوز آن را تغییر ندهید.
  • برخی از محصولاتی که ممکن است با این دارو تداخل داشته باشند عبارتند از: داروهای ضد کولینرژیک (به عنوان مثال، ضد اسپاسم هایی مانند: مسدود کننده های آلفا (به عنوان مثال پرازوسین)، آلومینیوم هیدروکسید، آنتی کولینرژیک (مثل آتروپین، اسکوپولامین)، کلرپرومازین، داروهایی که بر آنزیم کبد اثر گذاشته و باعث دفع پروپرانولول از بدن می شوند (سایمتیدین، گل راعی، برخی از داروهای ضد افسردگی SSRI از جمله فلوکستین یا پاروکستین یا فلووکسامین، مهارکننده های پروتئاز HIV شامل ریتوناویر، ریفامایسین ها از جمله ریفابوتین)، داروهای دیگر جهت درمان فشار خون بالا (به عنوان مثال کلونیدین، هیدرالازین، متیل دوپا)، اپی نفرین، فینگولیمود، هالوپریدول، سایر داروهای قلبی (مانند دیگوکسین، دیسوپیرامید، پروپافنون، کینیدین)، مفلوکین، ریزاتریپتان، تئوفیلین، تئوفیلین، هورمون های تیروئید (مثل لووتیروکسینوارفارین.
  • برخی محصولات دارای ترکیباتی هستند که می توانند ضربان قلب یا فشار خون شما را بالا ببرد. به داروساز خود اطلاع دهید که چه داروهایی مصرف می کنید و در مورد استفاده بی خطر از این داروها سوال بپرسید (خصوصا محصولات سرماخوردگی و سرفه، داروهای رژیم غذایی یا NSAID هایی مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن).
  • این دارو ممکن است با آزمایشات خاص آزمایشگاهی (از جمله آزمایش تصویر برداری گلوکوم، آزمایش استرس قلبی عروقی با استفاده از آربوتامین) تداخل داشته باشد که احتمالا باعث نتایج آزمایش غلط می شود. اطمینان حاصل کنید که کارکنان آزمایشگاه و تمام پزشکان از مصرف این دارو توسط شما اطلاع دارند.

تداخلات دارویی با پروپرانولول

مصرف بیش از حد پروپرانولول  

اگر کسی اوردوز کرده و یا علائم جدی مانند بی هوشی یا مشکلات تنفسی دارد، فورا با 115 تماس بگیرید. 

نکات مهم در رابطه با پروپرانولول  

  • این دارو را با دیگران سهیم نشوید.
  • تغییرات شیوه زندگی مانند برنامه های کاهش استرس، ورزش و تغییر رژیم ها ممکن است اثر این دارو را افزایش دهد. با پزشک یا داروساز خود در مورد تغییراتی که باعث بهبود روند زندگی می شوند صحبت کنید.
  • در هنگام مصرف این دارو فشار خون و نبض (ضربان قلب) خود را به طور مرتب کنترل کنید. بیاموزید که چگونه می توانید ضربان قلب و فشار خون خود را در خانه اندازه گیری کرده و نتایج را با پزشک خود در میان بگذارید.

دوزهای فراموش شده پروپرانولول  

اگر مصرف یک دوز را فراموش کرده اید، آن را هر زمان که به خاطر آورید، مصرف کنید. اگر تقریبا زمان مصرف دوز بعدی فرا رسیده است، دوز فراموش شده را مصرف نکنید. دوز بعدی را مطابق با برنامه زمانی عادی آن مصرف کنید. هرگز دو دوز را به طور هم زمان برای جبران دوز فراموش شده مصرف نکنید.

طریقه نگهداری از پروپرانولول  

طریقه نگهداری از پروپرانولول  

  • این دارو را در دمای اتاق و به دور از نور و رطوبت نگه دارید. آن را در مکان هایی مانند حمام نگهداری نکنید.
  • تمام داروها را از دسترس کودکان و حیوانات خانگی دور نگه دارید.
  • این دارو را جهت دور ریختن در داخل چاه دست شویی یا فاضلاب نریزید، مگر این که در دستورالعمل دارو این گونه نوشته شده باشد.
  • این دارو را زمانی که تاریخ انقضاء آن گذشته و یا دیگر قصد استفاده از آن را ندارید، به درستی دور بریزید. با داروساز یا شرکت دفع زباله های محلی برای چگونگی روش های بی خطر دور ریختن دارو مشورت نمایید.

منبع: webmd

از
0
رای